بررسی و تحلیل خطابۀ حسن روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل: با رویکرد زبانشناسی نقش‌گرا

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده
محمد فقیری
استادیار دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
10.30465/lsi.2025.48222.1740
چکیده
زبانشناسی نقش‌گرا گرایشی است که نه تنها به صورت و ساختار می‌اندیشد، بلکه به نقش و بافت توجه دارد. دستور نظام-مند نقش‌گرای هلیدی (1994) نیز به معنی و مفهوم به مثابۀ نقش و کارکرد می‌نگرد و تحلیل آن را از طریق دستور ممکن می‌داند. در این راستا، فرانقش اندیشگانی به دنیای فکری می‌پردازد، فرانقش بینافردی به نگرش و تعامل توجه دارد و در فرانقش متنی روابط معنایی را بررسی می‌کند. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل جهان‌بینی، شیوۀ نگرش و چگونگی پیوند مفاهیم و مطالب در خطابۀ حسن روحانی از طریق فرا‌نقش‌های فوق است. جامعۀ آماری و حجم نمونه کل خطابه در سال 92 یعنی 195 جمله است، واحد تحلیل نیز جمله است. روش پژوهش ترکیبی (کیفی‌کمی) و رویکرد آن توصیفی‌تحلیلی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در فرا‌نقش اندیشگانی، فرایند مادی، رابطه‌ای و وجودی بسامد بیشتری دارد که بیانگر برتری دنیای روابط کنشی و انتزاعی به دنیای روابط خودآگاهی است. در فرانقش بینافردی، یک سوم زمان و وجه به زمان حال و وجه خبری تعلق دارد که نشانگر حال‌نگری و بیانگری خبری است. در فرانقش متنی، نقطۀ به عنوان یک تمهید پیوندی بیشتر بسامد را دارد ک ه نشانگر پایان اید‌ه‌ها در خطابه است. تمهید افزایشی و توضیحی و نقطۀ ویرگول نیز نشانۀ استمرار مفاهیم قبلی و تبیین آنها است. تاکید، ترغیب و درخواست در تمهیدات بارز است اما امر، نهی و توصیه وجود ندارد، بنابراین آمریت در صدای خطابه وجود نداشته و بیشتر به صورت درخواست و تقاضا است بدون شرط و تمنا.
کلیدواژه‌ها
زبانشناسی
نقش‌گرا
اندیشگانی
بینافردی
متنی

عنوان مقاله English

Studying and analyzing Hassan Rouhani's speech at the united nations general assembly: Functional linguistics approach

نویسنده English

Mohammad Faghiri
Teaching Persian Language and Literature Department, Shahid Mofateh Faculty . Farhangiyan University.
چکیده English

Functional linguistics is a trend that not only pays attention but also to function and context. Halliday's functional systematic grammar (1994) also looks at the meaning and concept as function and makes analyzing possible through grammar. In this regard, ideational meta-function deals with the intellectual world, interpersonal meta-function focuses on attitude and interaction, and textual meta-function examines semantic relationships. The purpose of this research is to describe and analyze the worldview, attitude and way of connecting concepts and matters in Hassan Rouhani's speech through the above roles. The statistical population and sample size of the entire speech in 2012 is 195 sentences, the unit of analysis is sentence as well. The research method is mixed (qualitative-quantitative) and its approach is descriptive-analytical. The findings of the research show that in the ideational, the material, relational and existential processes has a higher frequency, which indicates the superiority of the world of physical and abstract relations to the world of self-conscious one. In the interpersonal function, one third of the time and mood belongs to the present tense and declarative mood, which indicates present-view and declarative expressiveness. In the textual meta- function, the dot has more frequency as a connecting device that indicates the end of ideas in the speech. Additional and explanatory connective and semicolon is also a sign of continuation of previous concepts and their explanation. Emphasis, persuasion, and request are evident in the cohesive ties, but there is no command, prohibition, or recommendation, so there is no power in the voice of the speech, and it is mostly in the form of request without conditions or wishes.

کلیدواژه‌ها English

linguistics
functionalism
ideational
interpersonal
textual
احمدی گیوی، حسن. (1384). دستور زبان فارسی فعل. تهران: نشر قطره.
انوری، حسن و احمدی گیوی، حسن. (1377). دستور زبان فارسی 2. ویرایش دوم. تهران: مؤسسه انتشارات فاطمی. چاپ پانزدهم.
پاکزاد، مهری و فقیری، محمد. (1394). بررسی و تحلیل انواع زمان در دیوان حافظ با رویکرد سبک­شناسی رایانشی­پیکره­ای. مجلۀ بهارستان سخن. شمارۀ 29. 83-104.
پاکزاد، مهری و فقیری، محمد. (1396). بررسی و تحلیل انواع وجه در دیوان حافظ با رویکرد سبک­شناسی رایانشی­پیکره­ای. مجلۀ بهارستان سخن. شمارۀ 36.
جهانگیری، نادر، ارقامی، ناصر رضا و فقیری، محمد (1390). تفسیر روانشناختی بوف کور بر مبنای سبک­شناسی تگا. مجلۀ جستارهای ادبی، سال چهل و چهارم. بهار. شمارۀ 172.
خطیب رهبر، خلیل. (1367). دستور زبان فارسی: کتاب حروف اضافه و ربط. انتشارات سعدی.
دبیر مقدم، محمد.(1378). زبان شناسی نظری. تهران: انتشارات سخن.
شریعت، محمدجواد. (1345). دستور زبان فارسی. چاپ فردوسی.
شمیسا، سیروس. (1378). کلیات سبک‌شناسی. تهران: انتشارات فردوس.
شمیسا، سیروس.(1384). معانی و بیان. تهران: انتشارات میترا.
علوی‌مقدم، محمد و اشرف‌زاده، ضا. (1381). معانی و بیان. تهران: سمت .
فرشیدورد، خسرو. (1375). جمله و تحول آن در زبان فارسی. تهران: انتشارات امبیرکبیر. چاپ دوم.
فرشیدورد، خسرو. (1382). جمله و تحول آن در زبان فارسی. تهران: انتشارات امبیرکبیر. چاپ دوم.
محتشمی، بهمن. (1370). دستور کامل زبان‌فارسی. انتشارات شرقی. چاپ اوّل.
مشکوة‌الدینی، مهدی. (1381). دستور زبان فارسی. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.
مشهور، پروین دخت و فقیری، محمد (1395). بررسی انواع فرایندهای فرانقش اندیشگانی در غزلیات حافظ با رویکرد سبک­شناسی شناختی. مجلۀ بهارستان سخن. شمارۀ 33، 49-72.
مشهور، پروین دخت و فقیری، محمد. (1394). بررسی انواع فرایندهای فرانقش اندیشگانی در غزلیات سعدی با رویکرد شناختی. مجلۀ پژوش زبان و ادبیات فارسی. تابستان. شمارۀ 37.
مهاجر، مهران و محمد، نبوی. (1376). به سوی زبان‌شناسی شعر: رهیافتی نقش‌گرا. تهران: نشر مرکز . چاپ اوّل.
ناتل خانلری، پرویز. (1363). دستور زبان فارسی. تهران: انتشارات توس.
واعظ، بتوال و عطیه سادات، نصری. (1400). بازخوانی دو سفرنامۀ دورۀ قاجار در پرتو نظریۀ زبان‌شناسی نقش‌گرای هلیدی در سطح فرانقش اندیشگانی. مجلۀ مطالعات و تحقیقات ادبی. شمارۀ 20، 129-153.
وحیدیان کامیار، تقی. (1381). دستور زبان فارسی. تهران: سمت.
یارمحمدی، لطف‌الله . (1383) گفتمان‌شناسی رایج انتقادی. تهران: انتشارات هرمس. چاپ اوّل.
Ahmadi Givi, Hassan. (2005). Persian verb grammar. Tehran: Khatereh publication.
Alvi Moghadam, Mohammad and Ashrafzadeh, Reza. (2002). Meanings and expression. Tehran: Side.
Anvari, Hassan and Ahmadi Givi, Hassan. (1998). Persian grammar 2. Second edition. Tehran: Fatemi Publications Institute. 15th edition
Dbir Moghadam, Mohammad. (1999). Theoretical linguistics. Tehran: Sokhon Publication.
Farshidvard, Khosrow. (1996). The sentence and its evolution in Persian language. Tehran: Emirkabir Publication. second edition.
Farshidvard, Khosrow. (2003). The sentence and its evolution in Persian language. Tehran: Emirkabir Publications. second edition.
Halliday, M. A.K. (2005). An introduction to functional grammer. New york: Edward Arnold.
Halliday, M. A.K. . (1994). An introduction to functional grammer. Second ed. New york: Edward Arnold.
Halliday, M.A.K and Matthiessen, Christain.(2004). An introduction to functional grammer. Britain: Arnold.
Jahangiri, Nader, Arghami, Nasser Reza and Faqhiri, Mohammad (2010). Psychological interpretation of the blind owl based on CDA stylistics. Journal of Literary Inquiries, 44th year. Spring. Number 172.
Khatib Rahbar, Khalil. (1988). Persian grammar: book of prepositions and conjunctions. Saadi Publications.
Mashoor, Parveen Dokht and Faqhiri, Mohammad (2014). Examining the various processes of the ideational functions in Saadi's sonnets with a cognitive approach. Persian language and literature research magazine. Summer. Number 37.
Mashoor, Parveen Dokht and Faqhiri, Mohammad (2015). Investigating various processes of ideational functions in Hafez's sonnets with a cognitive stylistic approach. Baharstan Sokhon magazine. No. 33, 49-72.
Meshkatadini, Mahdi. (2002). Persian grammar. Mashhad: Ferdowsi University Press
Mohajer, Mehran and Mohammad, Nabavi. (1997). Towards the linguistics of poetry: a function-oriented approach. Tehran: Markaz publication. First Edition.
Mohteshmi, Bahman. (1991). Complete Persian grammar. Shargi Publications. First Edition.
Natel Khanleri, Parviz. (1984). Persian grammar. Tehran: Toos Publication.
Pakzad, Mehri and Faghiri, Mohammad. (2014). Investigating and analyzing the types of time in Hafez's Divan with the approach of corpus-computational stylistics. Baharstan Sokhon magazine. No. 29. 83-104.
Pakzad, Mehri and Faghiri, Mohammad. (2016). Investigating and analyzing the types of moods in Hafez's Divan with the approach of corpus-computational stylistics. Baharstan Sokhon magazine. Number 36.
Salkie, Raphael.) 1995(. Text and discourse analysis. Routledge.
Shamisa, Cyrus. (1999). Generalities of stylistics. Tehran: Ferdous Publication.
Shamisa, Cyrus. (2005). Meanings and expression. Tehran: Mitra Publications.
Shariat, Mohammad Javad. (1966). Persian grammar. Ferdowsi publication.
Thompson, Geoff. (2004). Introducing functional grammer. Second edition. oxford university press.
Vahidian Kamyar, Taghi. (2002). Persian grammar. Tehran: SAMT publication.
Waez, Batool and Atiyeh Sadat, Nasri. (2021). Rereading two travelogues of the Qajar period in the light of Halliday` functional linguistics theory at the level of meta-functional function. Journal of literary studies and research. No. 20, 129-153.
YarMohammadi, Lotfollah. (2004) Common Critical Discourse. Tehran: Hermes Publication. First Edition.
زبان و زبان‌شناسی
دوره 20، شماره 39
شهریور 1403
صفحه 347-372