متن‌کاوی ترجمه‌محور: بررسی مقایسه‌ایِ نظام گذرایی در گفتمان وب‌گاه پارک‌های علم‌وفناوریِ فارسی‌زبان و انگلیسی‌زبان

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
سیدمحمد حسینی 1
محمد غفاری 2
1 استادیار زبان‌شناسی، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و زبان‌ها، دانشگاه اراک، اراک، ایران
2 دانشیار زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدۀ ادبیات و زبان‌ها، دانشگاه اراک، اراک، ایران
10.30465/lsi.2024.48877.1762
چکیده
طبق آموزه‌های دستور نقش‌گرای نظام‌بنیاد، هر متن متناسب با بافت موقعیتی و فرهنگیِ آن شکل می‌گیرد و برساخته می‌شود. بر این اساس، مسئلۀ این پژوهش این بود که تفاوت‌های زبانی گفتمانِ وب‌گاه پارک‌های علم‌وفناوریِ فارسی‌زبان و انگلیسی‌زبان که در ترجمه می‌بایست مد نظر قرار گیرند کدامند. به این منظور، متن بخش «دربارۀ ما» از وب‌گاه 6 پارک علم‌وفناوری انگلیسی‌زبان بریتانیایی و امریکایی و 6 پارک فارسی‌زبان ایرانی استخراج و ویژگی‌های گفتمانیِ آن‌ها در چارچوب نظام گذرایی در دستور نقش‌گرایِ نظام‌بنیاد به‌صورت مقایسه‌ای و توصیفی-تحلیلی بررسی شدند. یافته‌ها نشان دادند که هر چند در هر دو دسته متن از فرایندهای مادی بیش از سایر فرایندها استفاده شده، اما به‌سبب تفاوت بافت‌های فرهنگی، در متن‌های فارسی بندهای مجهول بیش‌تر به‌کار رفته‌اند، پارک در این متن‌ها کم‌تر نقش کنش‌گر دارد، و کاربرد حاشیه‌ها در این متون متفاوت‌ است. سرانجام، پیش‌نهاد شد که در ترجمۀ متن وب‌گاه‌های ایرانی به انگلیسی متنی تولید شود که به هنجارهای بین‌المللیِ این ژانر نزدیک‌تر باشد.
کلیدواژه‌ها
دستور نقش‌گرای نظام‌بنیاد
پارک علم‌وفناوری
فرانقش تجربی
نظام گذرایی
متن‌کاویِ ترجمه‌محور

عنوان مقاله English

Translation-oriented Text Analysis: A Comparative Study of the Transitivity System in the Discourse of Persian and English-Language Science and Technology Parks

نویسندگان English

Seyed Mohammad Hosseini 1
Mohammad Ghaffary 2
1 خیابان شریعتی، ابتدای خیابان فجر، مجتمع اندیشه، بلوک B، واحد 5
2 Department of English, Faculty of Letters and Languages, Arak University, Arak, Iran
چکیده English

According to systemic functional grammar, a text is constructed in accordance with the situational and cultural context of its production. With this assumption, this paper attempted to explore the distinct linguistic features in the texts of the websites of Persian and English-language science and technology parks that must be considered in their translation. To this end, the texts of “About Us” sections on the websites of 6 Iranian and
6 British and American science and technology parks were comparatively analyzed using the transitivity system within the framework of systemic functional grammar. The findings showed that despite the higher frequency of material processes in both groups of texts, in the Persian texts the parks appeared more in the role of Goal than Actor due to the higher frequency of passive clauses. Significant differences were also observed between the two groups of texts in the number and frequency of certain Circumstantial elements. Finally, it was proposed that in the translation of such Persian texts into English adopting the accepted norms of the international discourse of such texts would lead to better communicative results.

کلیدواژه‌ها English

Systemic functional grammar
Experiential metafunction
Transitivity system
Translation-oriented text analysis
Science and technology park
آقاگل‌زاده، ف. (1394). تحلیل گفتمان انتقادی: تکوین تحلیل گفتمان در زبان‌شناسی. شرکت انتشارات علمی‌ و فرهنگی.
پورمسجدیان، ف.، و سیدرمضان، خ. (1400). واکاوی سبک نوشتاری دادنامه‌های حقوقی و کیفری بر پایۀ فرانقش اندیشگانی. زبان‌پژوهی، 13(39)، 331-311.
 https://doi.org/10.22051/jlr.2020.32200.1895
درپر، م. (1392). سبک‌شناسیِ انتقادی: سبک‌شناسیِ نامه‌های غزالی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی. تهران: نشر علم.
سرفرازی، ط.، و پاشازانوس، ا. (1399). بررسی تطبیقی گذرایی و فرایندها در زبان عربی و انگلیسی. زبان‌پژوهی، 12(35)، 109-83. https://doi.org/10.22051/jlr.2019.22842.1609
سلطانی، س‌ع‌ا. (1400). قدرت، گفتمان، و زبان: سازوکار جریان قدرت در جمهوری اسلامی ایران (چاپ ششم). تهران: نشر نی.
فاولر، ر. (1402[1985]). زبان‌شناسی و رمان (ترجمۀ م. غفاری). تهران: کتاب بهار.
وردانک، پ. (1402[2002]). سبک‌شناسی (ترجمۀ م. غفاری). تهران: کتاب بهار.
Bloor, Th., & Bloor, M. (2013). The functional analysis of English: A Hallidayan approach (3rd ed.). London: Routledge.
Damicis, J. (2022). Transforming science and technology parks for greater economic impact. Retrieved on December 8, 2023 from: https://camoinassociates.com/resources/transforming-science-and-technology-parks-for-greater-economic-impact.
Eggins, S. (2004). An introduction to systemic functional linguistics (2nd ed.). New York: Continuum.
Fairclough, I., & Fairclough, N. (2013). Political discourse analysis: A method for advanced students. London: Routledge.
Fairclough, N. (2010). Critical discourse analysis: The critical study of language (2nd ed.). London: Routledge.
Fontaine, L. (2013). Analysing English grammar: A systemic functional introduction. Cambridge: Cambridge University Press.
Fowler, R. (1991). Language in the news: Discourse and ideology in the press. London: Routledge.
Fowler, R., Hodge, B., Kress, G., & Trew, T. (1979). Language and control. London: Routledge & Kegan Paul.
Halliday, M. A. K. (1977). Text as semantic choice in social contexts. In T. A. van Dijk & J. Petofi (Eds.), Grammars and descriptions: Studies in text theory and text analysis (pp. 176-225). Amsterdam: Walter de Gruyter.
Halliday, M. A. K. (1978). Language as social semiotic: The social interpretation of language and meaning. London: Edward Arnold.
Halliday, M. A. K. (1985). Introduction to Functional Grammar. London: Edward Arnold.
Halliday, M. A. K., & Matthiessen, C. M. I. M. (2014). Halliday’s introduction to functional grammar (4th ed.). London: Routledge.
Huang, X. (2013). Transitivity in English-Chinese literary translation: The case of James Joyce’s “Two Gallants.” Babel, 59(1), 93-109. https://doi.org/10.1075/babel.59.1.06hua
Khayatian, M. S. (2021). Science and technology parks: Missions, functions, and roles in high-tech firms operating in emerging countries. Ad-minister, (39), 73-96. http://dx.doi.org/10.17230/Ad-minister.39.4
Koh, F. C. C., Koh, W. T. H., & Tschang, F. T. (2005). An analytical framework for science parks and technology districts with an application to Singapore. Journal of Business Venturing, (20), 217-239. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.626361
Machin, D., & van Leeuwen, Th. (2007). Global media discourse: A critical introduction. London: Routledge.
Matthiessen, C. M. I. M., Teruya, K., & Lam, M. (2010). Key terms in systemic functional linguistics. New York: Continuum.
Nord, Ch. (1991). Text analysis in translation: Theory, methodology, and didactic application of a model for translation-oriented text analysis (Ch. Nord & P. Sparrow, Trans.). Amsterdam: Rodopi.
Reiß, K., & Vermeer, H. J. (2014). Towards a general theory of translational action: Skopos theory explained (Ch. Nord, Trans., M. Dudenhöfer, Ed.). London: Routledge.
Science and Technology Parks: Global outlook with a focus on the Arab region (2018). Economic and Social Commission for Western Asia. Retrieved from: https://smeportal.unescwa.org/node/395.
Thompson, G. (2014). Introducing functional grammar (3rd ed.). London: Routledge.
van Dijk, T.A. (1988). News as discourse. New Jersey: Erlbaum.
van Dijk, T.A. (2009). Society and discourse: How social contexts control text and talk. Cambridge: Cambridge University Press.
Webster, J. J. (2015). Text linguistics. In J. J. Webster (Ed.), The Bloomsbury Companion to M. A. K. Halliday (pp. 314-326). London: Bloomsbury.
Zieliński, M., Rogala, A., & Takemura, M. (2014). Business model of science and technology parks: Comparison of European best practice. The Bulletin of the Faculty of Commerce Meiji University, (1), 15-28.
زبان و زبان‌شناسی
دوره 20، شماره 39
شهریور 1403
صفحه 223-258