افعال کنشی و انواع آن در زبان فارسی

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
والی رضایی 1
نادیا حاجیان 2
الهام کاظمی 2
1 دانشیار زبان‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکترای زبان‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
10.30465/lsi.2024.48522.1748
چکیده
دستور نقش و ارجاع افعال زبان را منطبق با وضعیتهای امر به چهار دسته شامل ایستا، کنشی، پایا و لحظه ای تقسیم می کند.طبقه افعال کنشی خود به زیر طبقاتی مانند مصرفی،اجرایی، تولیدی و غیره در این دستور تقسیم می شوند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی مطابقت طبقه‏بندی افعال کنشی ارائه شده توسط ون ولین (2005) با افعال کنشی در زبان فارسی است..جهت نیل به این هدف، چارچوب نظری ون ولین (2005) برای تحلیل داده‏ها مورد استفاده قرار گرفت به این معنی که 98 فعل کنشی از مکالمات روزمره، تارنما‌های اینترنتی و کتب زبان فارسی استخراج گردید و در دسته‏بندی افعال ارائه شده توسط ون ولین قرار گرفت. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‏دهد که طبقه‏بندی افعال کنشی در زبان فارسی کاملا مطابق با دسته‏بندی ون ولین نبوده، چنان‏که دسته جدیدی از افعال به نام افعال حسی به طبقه‏بندی از پیش موجود اضافه شد و در ساخت ظرفیتی طبقات حرکتی، حرکت در حال سکون، اجرایی و استفاده یا کاربرد تغییراتی ایجاد شد.
کلیدواژه‌ها
کلیدواژه‏ها: دستور نقش و ارجاع
افعال کنشی
وضعیت امر
ساخت منطقی
نمود

عنوان مقاله English

Activity verbs in Persian

نویسندگان English

Vali Rezai 1
Nadia Hajian 2
Elham Kazemi 2
2 University of Isfahan
چکیده English

Role and reference Grammar classifies verbs as states, activities, accomplishments and achievements based on states of affairs.Activities are categorized into some subclasses like consumption, creation, performance, etc.The current research aims to investigate the compatibility of the activity verbs classification presented by Van Valin (2005) with the activity verbs in the Persian language. To achieve this goal, the theoretical framework of Van Valin (2005) was used for data analysis, which means that 98 activity verbs were extracted from daily conversations, websites, and Persian books and placed in the category of verbs presented by Van Valin. The results of the research show that the classification of action verbs in the Persian language is not completely per the classification of Van Valin, as a new category of verbs called sensory verbs was added to the existing classification, and in verb valency of classes of motion, Static motion, performance and use of changes were made.

کلیدواژه‌ها English

Role and Reference Grammar
activity verbs
states of affairs
logical structures
aspect
ترابی، مریم. (1392). انضمام مفعول در زبان فارسی: یک بررسی نقش‏گرا. پایان‏ نامۀ کارشناسی ارشد زبان‏شناسی همگانی. دانشگاه اصفهان.
رضایی، والی. (1391). بررسی نحوی و معنایی فعل­های ایستا در زبان فارسی، زبان­شناسی و گویش­های خراسان، سال 4، ش.7، 23-38.
شریفی، عبدالرحیم. (1390). طبقه‏بندی نمودی فعل‏های زبان فارسی براساس دستور نقش و ارجاع. پایان‏نامه کارشناسی‏ارشد زبان‏شناسی همگانی‏. دانشگاه اصفهان.
شیخ‏سنگ‏تجن، شهین؛ مشهدی‏نژاد، راضیه. (1394). بررسی نحوی و معنایی فعل‏های کنشی زبان فارسی براساس دستور نقش و ارجاع. هشتمین همایش پژوهش‏های زبان و ادبیات فارسی، 1192-1204.
مکارمی‏، ژاله؛ تفکری رضایی، شجاع؛ رضایی، والی. (1400). بررسی تعامل نمود استمراری و نوع عمل در زبان فارسی. نشریۀ پژوهش‏های زبان‏شناسی تطبیقی 11 (22)، 270-253.
 
Azimi, T., Ghoreishi, Z.-s., Nilipour, R., Farazi, M., Ahmadi, A., Krishnan, G., & Aliniaye Asli, P. (2022). Lexical-semantic processing of action verbs and non-action nouns in Persian speakers: Behavioral evidence from the semantic similarity judgment task. Applied Neuropsychology: Adult, 1-13.
Pavey, E. L. (2010). The structure of language, an introduction to grammatical analysis. Cambridge: Cambridge Univ. Press.
Phillips, A., & Thiengburanathum, P. (2007). Verb Classes in Thai. Language and Linguistics 8.1, 167-191.
Popescu,F.(2005). Aktionsart in Romanian and English. Caiet de semiotica.16(1):261-268.
Rezaei, V., & Makaremi, Z. (2021). Prospective Aspect and Aktionsart in Persian. Journal of Researches in Linguistics, 13(1), 113-132.
Sultan, A. H., & Yassir, M. A. An aktionsart study of dynamic verbs in Holy Quranic Al Jumu’ah Chapter.
Van Valin, Robert D. Jr. (1993) "Role and Reference Grammar," Work Papers of the Summer Institute of Linguistics, University of North Dakota Session: Vol. 37, Article 5.
Van Valin Jr, R., & Lapolla, R. (1997). Syntax: Structure, Meaning, and Function. New York: Cambridge University Press.
VanValin Jr, R. (2005). The syntax-semantic interface. New York: Cambridge University Press.
Van Valin Robert D. (2008). Investigations of the Syntax-Semantics- Pragmatics Interface. (ed.), Amsterdam: John Benjamins Publishing Co.
زبان و زبان‌شناسی
دوره 19، شماره 38
شهریور 1402
صفحه 21-40