ملاحظاتی در باب ارتقای کیفیت فرهنگ‌های یک‌زبانة زبان‌آموز انگلیسی و فارسی: رویکردی پیکره‌بنیاد

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده
ابوالفضل علمدار
گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
10.30465/lsi.2025.47542.1724
چکیده
چکیده: هدف مقالة پیش‌رو این بود تا از منظر مبانی نقد فرهنگ که از سوی مالکیل (۱۹۹۳) مطرح شد و نیز با اتخاذ رویکردی پیکره‌بنیاد، پنج فرهنگ یک‌زبانة زبان‌آموزِ انگلیسی و فارسی معتبر یعنی فرهنگ انگلیسی معاصر لانگمن (LDOCE)، فرهنگ پیشرفتة زبان‌آموز آکسفورد (OALD)، فرهنگ پیشرفتة زبان‌آموز کمبریج (CALD)، فرهنگ همایندهای آکسفورد (OCD) و فرهنگ زبان‌آموز پیشرفتة فارسی (عاصی، ۱۳۹۸) را از نظر شیوة عرضة اطلاعات (معیار سوم مالکیل) مورد واکاوی قرار دهد. برای این منظور، مدخل‌هایی به همراه زیرمدخل‌‌هایشان از فرهنگ‌های انگلیسی فوق به‌عنوان نمونه مطرح و سپس بر مبنای داده‌های موجود در پیکرة انگلیسی امریکایی معاصر (COCA) به بوتة نقد گذاشته شدند. سپس ضمن برشمردن ایراداتی در هشت دسته، به علت بروز آنها اشاره شد. نهایتاً ضمن طرح پیشنهاداتی برای ارتقای کیفیت این فرهنگ‌ها، نقش زبان‌شناسی پیکره‌ای و شیوة بهره‌مندی از آن در ارتقای فرهنگ‌های یک‌زبانة زبان‌آموز انگلیسی و فارسی و متعاقباً کاهش خطاهای فرهنگ نویسی مطرح شد.
کلیدواژه‌ها
فرهنگ‌نویسی
فرهنگ زبان‌آموز
پیکره
نقد فرهنگ

عنوان مقاله English

Some Remarks on Promoting the Quality of English and Persian Monolingual Learner's Dictionaries: A Corpus-based Approach

نویسنده English

Abolfazl Alamdar
Department of Linguistics, Faculty of Literature and Foreign Languages, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده English

Abstract: The aim of the present article was to examine five authentic English and Persian monolingual learner's dictionary, namely Longman Dictionary of Contemporary English (LDOCE), Oxford Advanced Learner's Dictionary (OALD), Cambridge Advanced Learner's Dictionary (CALD), Oxford Collocations Dictionary (OCD), and Advanced Learner's Persian Dictionary (Assi, 2019) from the perspective of dictionary criticism basics proposed by Malkiel (1993) and by adopting a corpus-based approach, in terms of information presentation criterion (Malkiel's third criterion). For this purpose, entries along with their sub-entries from the above-mentioned dictionaries were presented as examples and then based on the data available in the Corpus of Contemporary American English (COCA) they were criticized. Then, while enumerating defects in eight categories, the reason for their occurrence was pointed out. Finally, the role of corpus linguistics and the way to benefit from it in promoting English and Persian monolingual learner's dictionaries and subsequently reducing dictionary-making errors were put forward.

کلیدواژه‌ها English

lexicography
learner's dictionary
corpus
dictionary criticism
آریان‌پور، منوچهر. (۱۳۸۳). فرهنگ انگلیسی-فارسی جامع پیشرو آریان‌پور. موسسه جهان رایانه.
اسحاقی، مهدیه، و کریمی‌دوستان، غلامحسین. (۱۴۰۰). زایایی فعل‌های سبک در زبان فارسی. پژوهش‌های زبانی، ۱۲(۲)، ۱–۲۸. https://doi.org/10.22108/jrl.2021.123456
انگلیسی‌آزمون. (بدون تاریخ). بهترین فرهنگ‌های انگلیسی. https://engexam.info/best-english-dictionaries/
انوری، حسن. (۱۳۸۸). فرهنگ فشردة سخن. انتشارات سخن.
باطنی، محمدرضا. (۱۳۸۵). فرهنگ معاصر پویا. نشر فرهنگ معاصر.
جعفری، زهرا. (۱۳۹۲). مروری بر مقولة نقد فرهنگ لغت و مبانی آن. ویژه‌نامة فرهنگستان، ۵(۶)، ۷۵–۹۲.
حق‌شناس، علی‌محمد، سامعی، حسین، و انتخابی، نرگس. (۱۳۸۰). فرهنگ معاصر هزاره، انگلیسی-فارسی. فرهنگ معاصر.
خبرگزاری ایرنا. (بدون تاریخ). https://www.irna.com/
خبرگزاری ایسنا. (بدون تاریخ). https://www.isna.com/
دهخدا، علی‌اکبر. (۱۳۹۰). فرهنگ متوسط دهخدا. دانشگاه تهران.
شریفی، ساغر، و قطره، فریبا. (۱۳۹۸). درآمدی بر فرهنگ‌نویسی. کتاب بهار.
شهرخبر. (بدون تاریخ). https://www.shahrekhabar.com/
صفوی، کورش. (۱۳۹۴). هفت گفتار دربارة ترجمه. نشر مرکز.
عاصی، مصطفی. (۱۳۹۸). فرهنگ زبان‌آموز پیشرفتة فارسی. سمت.
عمید، حسن. (۱۳۷۶). فرهنگ عمید. امیرکبیر.
قندی، سعیده. (۱۴۰۱). بررسی فرهنگ زبان‌آموز پیشرفتة فارسی (سیدمصطفی عاصی). زبان و زبان‌شناسی، ۱۸(۳۶)، ۳۵۵–۳۶۷. https://doi.org/10.30465/lsi.2022.9030
لطفی‌پور ساعدی، کاظم. (۱۳۹۲). درآمدی به اصول و روش ترجمه (چاپ نهم). نشر دانشگاهی.
مرادی، نورالله. (۱۳۹۲). سیر فرهنگ‌نویسی در ایران. کتاب ماه کلیات، ۱۶(۹)، ۴–۹.
یوسفی، کاظم. (۱۳۷۴). بررسی و تحلیل خطاها در کاربرد حروف اضافه‌ زبان انگلیسی در زبان‌آموزان فارسی‌زبان [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد].
Atkins, B. T. S., & Rundell, M. (2008). The Oxford guide to practical lexicography. Oxford University Press.
Cambridge Advanced Learner's Dictionary (3rd ed.). (2008). Cambridge University Press.
Davies, M. (2008–). The Corpus of Contemporary American English (COCA). https://www.english-corpora.org/coca/
Fox, G. (1987). The case for examples. In J. McH. Sinclair (Ed.), Looking up: An account of the COBUILD project in lexical computing (pp. 137–149). Collins ELT.
Gantar, P., Colman, L., Escartin, C. P., & Alonso, H. M. (2018). Multiword expressions: Between lexicography and NLP. International Journal of Lexicography, 32(2), 138–162. https://doi.org/10.1093/ijl/ecy012
Hartmann, R. R. K., & James, G. (1998). Dictionary of lexicography. Routledge.
Jackson, H. (Ed.). (2022). The Bloomsbury handbook of lexicography. Bloomsbury Academic.
Landau, S. I. (1989). Dictionaries: The art and craft of lexicography. Cambridge University Press.
Landau, S. I. (2001). Dictionaries: The art and craft of lexicography (2nd ed.). Cambridge University Press.
Longman Dictionary of Contemporary English (5th ed.). (2009). Pearson Education.
Malkiel, Y. (1993). Etymology. Cambridge University Press.
Mel'čuk, I. (2014). Semantics: From meaning to text. John Benjamins Publishing Company.
Oxford Advanced Learner's Dictionary (8th ed.). (2010). Oxford University Press.
Oxford Collocations Dictionary (2nd ed.). (2003). Oxford University Press.
Svensén, B. (2009). A handbook of lexicography: The theory and practice of dictionary-making. Cambridge University Press.
The Corpus of Contemporary American English (COCA). (n.d.). https://www.english-corpora.org/coca/
زبان و زبان‌شناسی
دوره 20، شماره 40
اسفند 1403
صفحه 277-306