History and Features of Persian-Russian and Russian-Persian Dictionaries compiled in Russia and USSR

Document Type : .

Authors
Rohollah Hadi 1
Marina Vialova 2
1 University of Tehran
2 Department of Literature and Humanities, Tehran University, Tehran, Iran
10.30465/lsi.2025.48103.1735
Abstract
Two- and multilungual dictionaries are one of the instruments to make connection between different languages and nations. Neighborhood of Iran and Russia and historical connection between these two countries made learning their languages necessary for both nations. Development of relationship between Tehran and Moscow proofed necessity of development of lexicography and this is one of the reasons why Russian, Soviet and Iranian lexicographers made serious efforts in this field. Russian and Iranian scientific studies show that till now there is no detailed research addressed especially to Russian and Soviet lexicography (the lexicography that have two and a half centuries of history and contains dozens of Russian-Persian and Persian-Russian dictionaries). This article is an effort in finding and presentation almost all Russian-Persian and Persian-Russian dictionaries compiled from almost 250 years ago till now in Russia and Union of Soviet Socialist Republics development of this field, it’s problems and their possible solving.
Keywords
Iran
Russia
lexicography
Persian
Russian
محمدی، زهرا (1396). «حافظ و ادبیات روسی: مطالعه تطبیقی اشعار حافظ و پوشکین». ماهنامه علمی تخصصی "اطلاعات حکمت و معرفت". 142/1396، صفحات 19-16.
محمدی، محمدرضا (1384). «فرهنگ‌های دوزبانۀ روسی و فارسی و یک قرن تجربه». مجلۀ سخن سمت. 14/1384، صفحات 44-23.
منابع غیرفارسی
بارتولد، واسیلی ولادیمیروویچ (1977). مجموعۀ آثار، جلد 9. مسکو: Nauka
بوداگف، لازار زاخارُویچ (1869). فرهنگ تطبیقی فراگویش‌های ترکی-تاتاری شامل متداول‌ترین کلمات عربی و فارسی با ترجمه به زبان روسی. سن پترزبورگ: چاپخانۀ آکادمی علوم امپراتوری
پالاس، پیتر سایمون (1787). فرهنگ‌های تطبیقی تمام زبان‌ها و فراگویش‌ها جمع‌آوری شدۀ علیاحضرت. بخش اول که شامل زبان‌های اروپایی و آسیایی است، قسمت اول. سن پترزبورگ: چاپخانه Shnor.
چیکالووا، ای. ر. (2018). "ایران‌شناسی در امپراتوری روسیه (قرن 19 – آغاز قرن 20 میلادی): مکتب‌های علمی و نمایندگان آن". مجموعۀ مقالات علمی "عهدنامۀ ترکمانچای: به مناسبت 190 سالگی رویداد". ویراستار مِزگا، ن. ن.. گومل: دانشگاه دولتی گومل به نام فرانسیسک سکورینا، صفحات 48-25
سامعی، حسین (1997). "Dictionaries". دانشنامۀ ایرانیکا
https://www.iranicaonline.org/articles/dictionaries
فال همدانچی، مریم (2010). "فعالیت فرهنگ‌نویسانۀ جاری در ایران". مجلۀ دانشگاه دوستی ملل روسیه، 1/2010، صفحات 97-90
https://cyberleninka.ru/article/n/sovremennaya-leksikograficheskaya-deyatelnost-v-irane
مِلیکیان، گ. و. و خروموف، آ. ل. (1989). "تاریخ تدریس زبان فارسی در مؤسسۀ زبان‌های شرقی لازارف". مجلۀ دانشگاه دولتی ایروان. 1/1989، صفحات 197-188
یِروفِیِوا، ای. و. و ژانایِف، ب. ت. (2007). تاریخ قزاقستان در منابع روسی مربوط به قرن‌های 20-16 میلادی. در 10 جلد. جلد 6. آلماتی: "دایک پرِس"
یوسوپووا، اَ. ش. و عثمانووا، گ. ص. (2008). "فعالیت اَ. ترویانسکی در زمینۀ فرهنگ‌نویسی تاتاری". مجله "یادداشت‌های دانشگاهی دانشگاه دولتی کازان". 8/2008، صفحات 175-169
https://cyberleninka.ru/article/n/deyatelnost-a-troyanskogo-v-oblasti-tatarskoy-leksikografii
 
Language and Linguistics
Volume 20, Issue 40
March 2025
Pages 209-224