Zand and Pazand Words in Borhan-e Qate' Reconsidered

Document Type : .

Authors
Behrooz Mahmoodi-Bakhtiari 1
Saba Latifpour 2
1 Faculty Member, University of Tehran
2 Faculty Member,, Iranian Academy of Arts
10.30465/lsi.2025.49354.1770
Abstract
Undoubtedly, Borhān-e Qāte' has a significant place among Persian dictionaries. Among the reasons for the importance of this culture, one is the use of a long-standing tradition in India for the purpose of monolingual cultural writing, and the other is providing a wide range of dialectal, non-Persian and ancient words alongside Persian words. Among the words that we come across in frequent arguments are the words that are introduced as belonging to "Zand and Pāzand language", and their correctness and belonging to Zoroastrian texts have been debated. In addition to providing a complete list of these words, this article provides enlightening explanations about each of them and tries to review these words by checking authoritative sources and older dictionaries. In order to do this, the words are categorized into two general groups "with pronunciation measures" and "without pronunciation measures" so that it is possible to comment on their specific pronunciations.
Keywords
Borhān-e Qāte'
Avestan Words
Huzwaresh
pronunciation measures
حکمت، علی‌اصغر (1324). «سیصدمین سال تالیف برهان قاطع». نامۀ فرهنگستان 1: 24-1.
داعی‌الاسلام، محمدعلی (1304). فرهنگ نظام (جلد اول). حیدرآباد دکن (هند). اعظم استیم پرس.
سلیم، عبدالامیر (1344)، «لغات زند و پازند در برهان قاطع»، دانشکدۀ ادبیات وعلوم انسانی دانشگاه تبریز 73: 33-76.
صادقی، علی‌اشرف (1389)، «دربارۀ برهان قاطع»، ارج‌نامۀ محمد معین: زندگی، آثار، جستارهای متن پژوهشی. تهران: میراث مکتوب، صص 467-515.
غلامرضایی، محمد (1389). ارج‌نامۀ محمد معین. تهران: میراث مکتوب.
قربانی جویباری، کلثوم و حامد نوروزی (1394)، «بررسی ضبط و خوانش لغات هزوارش (زند و پازند) در برهان قاطع، مجلۀ مطالعات و تحقیقات ادبی 18: 143-152.
محمودی بختیاری، بهروز و نسرین صباغان (1396). «باورهای بی‌بنیاد در متن کتاب مرجع: بررسی موردی برهان قاطع». در محمد شکری فومشی (گردآورنده)، اسطورۀ بنیادها: جشن‌نامۀ دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور. تهران: نشر چشمه، صص 316-291.
مشکور، محمد جواد (1346)، فرهنگ هزوارش‌های پهلوی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
Junker, H. F. J. (1955). Das Frahang i Pahlavīk. Heidelberg. 2nd ed. as Das Frahang i Pahlavīk in zeichengemäβer Anordnung. Leipzig: Harrassowitz.
Kapadia, Dinshah D. (1953), Glossary of Pahlavi Vendidad, Bombay: D. D. Kapadia.
Kassock, Z. (2013). The Greater Iranian Bundahishn, A Pahlavi Student’s Guide. Atlanta: ThriftBooks.
Mackenzie, D. N. (1971). A Concise Pahlavi Dictionary. London: Oxford University Press.
Nyberg, H. S. (1974). A Manual of Pahlavi, vol. II, Wiesbaden: Harrassowitz.
Nyberg, H. S. (1988), Farhang-i Pahlavīk, Edited by Bo Utas. Wiesbaden: Harrassowitz.
Sprengling, M. (1940), “Shahpuhr I, the Great on the Kaabah of Zoroaster (KZ)”, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, 57/4:341-429.
Language and Linguistics
Volume 20, Issue 40
March 2025
Pages 25-68