انجمن زبان شناسی ایران زبان و زبان‌شناسی 23223847 15 30 2019 10 23 Formation of compound words in Persian ساخت واژه مرکب در زبان فارسی 157 190 7113 FA موسی غنچه پور دانشگاه فرهنگیان Journal Article 2018 08 27 bstract: This article studies compounding in different approaches of Generative Grammar, that is, transformational, lexicalist, and government and binding theories. The evidence includes 8579 synthetic and 3974 root compound nouns of contemporary Persian. Results show that grammatical functions and abstract predicates in transformational theories cannot provide suitable mechanisms to form compounds and they deviate from the recoverable principles. Lexicalist approaches cannot explain the compounds made by external and also two arguments. In a strong version of government and binding approaches regarding compounding, the subcategorization frame of a verb is not regarded, the argument is not immediately adjacent to the derived verb stem and the projection principle is also violated. Moreover, the aspect of a compound is derived from inflectional affix which is governed by the inflectional node. In the moderate model of this approach, the derived verb stem is not able to assign the case to a non- adjacent constituent. Data analysis of root and synthetic compound words in Persian proves that morphology- syntax interactional approach explains formation of compounding more efficiently. در این مقاله رویکرد‌های متفاوتِ دستور زایشی یعنی نظریه‌های گشتارگرا، واژگان‌گرا و حاکمیت و مرجع‌گزینی در نحوۀ شکل‌گیری و ساخت ترکیب فعلی و غیرفعلی در زبان فارسی بررسی می‌شوند. شواهد مطالعه، یافته‌ها نشان می‌دهد که نقش‌ دستوریِ سازه‌ها و گزاره‌های انتزاعی در رویکرد‌های گشتارگرا سازوکار کافی برای ساخت ترکیب ارائه نمی‌‌دهند و ناقض اصل بازیابی هستند. رویکردهای واژگان‌گرا نمی‌توانند ترکیب‌های دو موضوعی و ترکیب‌هایی که در ساخت آنها از موضوع بیرونی و فرایند‌های نحوی استفاده شده است را تبیین کنند. چارچوب زیرمقوله‌ای فعل در رویکرد افراطیِ نظریۀ حاکمیت و مرجع‌گزینی رعایت نمی‌شود، موضوع در مجاورت ستاک برگرفتۀ فعلی نیست و از اصل فرافکنی تخطی صورت می‌گیرد. همچنین، در این رویکرد برخلاف ماهیت اشتقاقیِ وند، نمود ترکیب برگرفته از وند تصریفیِ تحت حاکمیت گرۀ تصریف ملاحظه می‌شود. رویکرد اعتدالیِ حاکمیت و مرجع‌گزینی نیز قادر به توضیحِ حالت‌بخشیِ هستۀ فعلی به سازۀ غیرمجاور نیست. تحلیل داده‌های واژه‌های مرکبِ فعلی و غیرفعلیِ زبان فارسی نشان داد که رویکرد تعاملیِ نحوی- صرفی برای توصیف و تبیینِ ترکیب کارآمدتر است.   https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_7113_3501672ebc68a5524629080e3ef60aef.pdf