2021-08-02T16:32:49Z https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=774

2018-05-22

زبان و زبان‌شناسی 23223847 23223847 1397 14 27 ناصر نوری عباسعلی‎ ‎زارعی در این پژوهش، وضعیتِ جامعه‌شناختیِ کرینگانی ازمنظرِ حوزه‌های مورد کاربرد زبان و همچنین نگرش گویشوران نسبت به این گونه زبانی بررسی شده است. زبانِ اکثریتِ جمعیتِ آذربایجان، ترکیِ آذربایجانی است. زبانِ اقلیتِ مهاجرِ کرینگانی در تماس با زبان ترکی شرایط خاصِ جامعه‌شناختیِ زبانی ایجاد کرده است. 49 نفر کرینگانی با نمونه‌برداریِ مرحله‌ای جهت پاسخ به سؤالات پرسشنامه به‌عنوان ابزارِ گردآوریِ اطلاعات از مناطق مختلف انتخاب شدند. اطلاعات توصیفی مثل فراوانی، درصد و توزیع پاسخ‌دهندگان و پاسخ‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخۀ 21 برای بررسیِ مواردِ کاربردِ کرینگانی و همچنین نگرش گویشوران نسبت به این گونۀ زبانی استخراج شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که گرچه کرینگانی در بعضی حوزه‌های خصوصی مثلاً در ارتباط با بعضی اعضای خانواده کم‌وبیش استفاده می‌شود، در سایر حوزه‌ها حتی حوزه‌های غیرضروری مثلاً در رابطه با خواهر و برادر کرینگانی، این گونۀ زبانی وضعیت پایدار و ایمنی ندارد. اکثر گویشوران نگرش مثبت نسبت به زبان قومی نشان داده‌اند. حمایت لفظی و نگرش مثبت به زبان از یک سو و استفادۀ محدود و محدودتر از این زبان حتی در بعضی حوزه‌های خصوصی با هم‌زبانانِ کرینگانی از سوی دیگر، تناقض‌آمیز هست و موضوعی است که نیاز به کنکاش بیشتری دارد. کرینگانی حوزه‌های کاربردی نگرش گویشوران آذربایجان 2018 05 22 1 20 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_3863_d38580b9462fa9ea212b2a6ccd643676.pdf

2018-05-22

زبان و زبان‌شناسی 23223847 23223847 1397 14 27 مسعود قیومی متن نگاشته‌شدۀ فارسی دو مشکل ساده ولی مهم دارد. مشکل اول واژه‌های چندواحدی هستند که از اتصال یک واژه به واژه‌های بعدی حاصل می‌شوند. مشکل دیگر واحدهای چندواژه‌ای هستند که از جداشدگی واژه‌هایی که با هم یک واحد واژگانی تشکیل می‌دهند حاصل می‎گردند. این مقاله الگوریتمی را معرفی می‌کند که بتواند به‌طور خودکار این دو مشکل را در متن نوشتاریِ فارسی بکاهد و یک متن معیار را به‌دست آورد. الگوریتمِ معرفی‌شده سه مرحله دارد. در مرحلۀ اول، واژه‌های چندواحدی از هم جدا می‌شوند و واحدهای چندواژه‌ای به یکدیگر متصل می‌شوند. برای این مرحله، یک الگوریتم پایۀ مبتنی‌بر مدل زبانی معرفی شده‌است که کار تفکیک واژه‌های چندواحدی به واژه‌های مستقل را انجام می‌دهد. این الگوریتم باتوجه‌به چالش‌های پیش‌آمده بهبود می‌یابد تا کارایی آن افزایش یابد. همچنین این مرحله از یک تحلیل‌گرِ صرفی برای بررسی وندِ تصریفی و اشتقاقی و روش انطباق فهرست واژه برای رفع مشکل واحدهای چندواژه‌ای استفاده می‌کند. در مرحلۀ دوم، از روش انطباق برای بررسیِ چندواژگیِ افعال استفاده می‌شود. مرحلة سوم تکرار مرحلة اول است تا مشکلات جدید ایجادشده در متن بعداز اجرای مرحلة دوم مرتفع شود. الگوریتم معرفی‌شده برای واحدسازی دادۀ زبانیِ پایگاه داده‌های زبان فارسی استفاده شده‌است. با استفاده از این الگوریتم، 72.40 درصد خطای نگارشی واژه‌های دادة آزمون تصحیح شده‎است. دقت این تصحیح در دادۀ آزمون 97.80 درصد و خطای نگارشی ایجادشده توسط این الگوریتم در دادۀ آزمون 0.02 درصد است. پردازش زبان طبیعی واحدسازی داده مدل‌سازی زبانی آماری زبان‌شناسی پیکره‌ای 2018 05 22 21 50 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_3864_78f4e40d61dbf4e2c4d0156462e96912.pdf

2018-05-22

زبان و زبان‌شناسی 23223847 23223847 1397 14 27 مریم سادات غیاثیان مینا وندحسینی بهمن زندی محمدرضا احمدخانی تحلیل گفتمانِ چندوجهیت است به توصیف و تحلیل بنرها و بیلبوردهایی پرداخته شده که دغدغۀ اصلی آنها کاهش دو بحران زیست‌محیطیِ کمبود آب و آلودگی هوای تهران است و در طی سال‌های 1393- 1394 در سطح کلان‌شهر تهران نصب شده بود. در مقالۀ حاضر این سؤال مطرح بوده که طراحی متن‌های سه‌بعدی در بنرها و بیلبوردهای هشداردهنده محیط زیست، چگونه معنای مدنظر تهیه­کنندگان آنها –که حفظ آب و جلوگیری از آلودگی هواست- را می­سازد؟ چگونه با استفاده از معانی سه­گانه بازنمایی، تعاملی و سازماندهی با مخاطب ارتباط برقرار می­کند؟  فرض بر این بود که چنانچه مغایرتی بین مؤلفه‌های موجود در متن‌های سه‌بعدی شهرداری تهران و مؤلفه‌های متناظر در رویکرد متن‌های سه‌بعدی مشاهده نشود، تصویرهای دیداری در بنرها و بیلبوردها شرایط لازم را دارند تا توسط بینندگان/ خوانندگان به‌طور کامل درک شوند. این پژوهش، توصیفی- تحلیلی بوده و از مجموعِ 31 تصویرِ به‌دست ‌آمده، 11 مورد متن سه‌بعدی یافت شد و همۀ موارد تحلیل شدند. به‌طور کلی، یافته‌های این مقاله در راستای یافته‌های راولی (2008) بوده، اما مواردی معدود نیز مشاهده شد که با رویکرد وی مغایرت دارند. با بررسی دقیق تمام متون و آسیب­شناسی آنها بر اساس مولفه­های مدنظر در رویکرد سه­بعدی، از پژوهش حاضر نتیجه‌گیری شد چنانچه تغییراتی در برخی مؤلفه‌هایِ مغایر انجام شود، آگهی­ها و هشدارها هدفمندتر شده و درک آگهی‌ها توسط مخاطبان  در جهت اهداف آگهی‌دهندگان صورت خواهد گرفت. در آن صورت، آگهی‌دهندگان به هدف خود که همانا کاهش بحران‌های زیست‌محیطی است دست خواهند یافت. بحران زیست‌محیطی بنر و بیلبورد تصویر دیداری تحلیل گفتمانِ چندوجهیت متن‌ سه‌بعدی 2018 05 22 51 72 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_3865_53aea7c9f7af2da2515b6775be1610d5.pdf

2018-05-22

زبان و زبان‌شناسی 23223847 23223847 1397 14 27 شهلا فاطمی سیادر طلیعه ظریفیان اکبر بیگلریان محمد صدیق زاهدی این پژوهش، رشد واجی کودکان کُردزبان با لهجۀ کرمانجی میانی– مکریانی را گزارش می‌دهد. نمونه‌های گفتاری 120 کودکِ 3 تا 5 سالۀ کُردزبان که به‌طورِ تصادفی از مراکز بهداشت و مهدکودک‌های شهرستان بوکان، آذربایجان غربی، انتخاب شده بودند، جمع‌آوری شد و مورد تحلیل قرار گرفت. سن اکتساب 29 همخوان زبان کُردی در سه موقعیت اول، وسط و آخر با استفاده از آزمون تصویری تولید، ارزیابی شد. نتایج نشان داد که کودکان کُردزبان تا سن چهارونیم‌سالگی همۀ همخوان‌ها را به‌استثنای{ʒ , z, g, ɣ, ʤ}در هر سه موقعیت اول، وسط و آخر کسب می‌کنند. همخوان‌ها در موقعیت آغازین درست‌تر از همخوان‌ها در موقعیت میانی و انتهایی تلفظ می‌شوند. رشد همخوان‌های زبان کُردی از 3 تا 5 سالگی تدریجاً افزایش می‌یابد. کودکان درستی بیشتری در تلفظ همخوان‌های خیشومی، روان و انسدادی نسبت به همخوان‌های سایشی، لرزشی و انسایشی دارند. نتایج این مطالعه پایه‌ای را براساس رشد واج‌شناسی طبیعی برای آسیب شناسان گفتار و زبان کُردی جهت ارزیابی و درمان کودکان دارای اختلال، فراهم می‌کند. رشد واجی سن اکتساب زبان کُردی کودکان کُردزبان 2018 05 22 73 86 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_3866_4b048c34d276b28571a2e475e7a0cc7e.pdf

2018-05-22

زبان و زبان‌شناسی 23223847 23223847 1397 14 27 فاطمه کاوه یزدی علی محمد زارع بیدکی محمدرضا پژوهان فرایند جستجو در وب با زندگیِ برخط امروزی عجین شده است. موتورهای جستجو، با دریافت پرس‌وجوهای کاربران، تعداد محدودی از اسناد مرتبط را از میان چندین میلیارد صفحۀ وب بازیابی می‌کنند. بنابراین موتورهای جستجو با ثبت مجموعۀ پرس‌وجوهای کاربران در درازمدت می‌توانند به مجموعه‌ای از اطلاعات دربارۀ الگوهای رفتاری کاربران دست یابند. این الگوها می‌توانند در فرایندهایی مانند گسترش پرس‌وجو، پیشنهاد پرس‌وجو و تصحیح املایی مورد استفاده قرار گیرند. این مقاله به بررسی الگوهای تعامل کاربران و بازآرایی پرس‌وجوهای ارسالی آنها به موتور جستجوی فارسی پارسی‌جو می‌پردازد و به‌طور اخص، پرس‌وجوهای کاربران از نظر واژگانی و زمانی و همچنین الگوهای بازآرایی را مورد بررسی قرار می­دهد. توزیع آماری کلمات پرس‌جو، تغییرات طول پرس‌وجو در زمان‌های مختلف از شبانه‌روز و رفتارهای بازآرایی پرس‌وجو توسط کاربران از مهم‌ترین بررسی‌های آماری در این مقاله بوده‌اند. در ادامه تحلیل‌هایی دربارۀ الگوهای تعامل کاربران مبتنی بر نتایج بررسی‌های مذکور ارائه شده و نتایج آن با بررسی‌های بین‌المللی مقایسه شده است. این مطالعه نشان‌دهنده همخوانی رفتاری کاربران فارسی زبان با کاربران موتورهای جستجو در سراسر جهان است موتور جستجوی فارسی پرس‌وجو بازآرایی کلیک توزیع قانون توان 2018 05 22 87 113 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_3867_21488d43bab18359db146d995ae3f581.pdf

2018-05-22

زبان و زبان‌شناسی 23223847 23223847 1397 14 27 ابراهیم رضاپور تهمینه عبدالهی یکی از تفاوت‌های مهمّ و شناخته‌شدۀ زبان‌های بشری که در چند دهۀ اخیر در رده‌شناسی به‌عنوانِ معیار طبقه‌بندی زبان‌ها در یک خانوادۀ زبانی به‌کار گرفته شده است، «ترتیب واژه» یا «آرایش سازه‌ای» است. «ترتیب واژه» عموماً به ترتیبِ قرارگرفتنِ‌ عناصر موجود در بند یا گروه، مانند گروه‌های اسمی و فعلی، اطلاق می‌شود. یکی از زبان‌شناسانی که با بهره‌گیری از این ملاک مبادرت به رده‌بندیِ بسیاری از زبان‌های جهان کرد، درایر (1992) است. این پژوهش بر مبنای درایر (1992) و مؤلفه‌های ترتیب واژۀ مطرح در آن شکل گرفته است و هدف از آن تعیین آرایش سازه‌ای بند و ردۀ زبانیِ زبان سنگسری، یکی از زبان‌های ایرانی غربی، نسبت به گروه‌زبان‌های اروپا-آسیا و جهان است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که زبان سنگسری در مقایسه با گروه‌زبان‌های جهان از 15 مؤلفۀ زبان‌های فعل‌پایانی قوی و 14 مؤلفۀ زبان‌های فعل‌میانیِ قوی و در مقایسه با گروه‌زبان‌های اروپا – آسیا از 17 مؤلفه از مؤلفه‌های فعل‌پایانیِ قوی و 16 مؤلفه از مؤلفه‌های فعل‌میانیِ قوی برخوردار است. بنابراین، این زبان در حال حاضر به‌لحاظِ مؤلفه‌های رده‌شناختی به ردۀ زبان‌های فعل‌پایانیِ قوی تعلق دارد، امّا از آنجایی که این زبان از مجموع 24 مؤلفۀ زبان‌های فعل‌میانیِ قوی بیش از نیمی از آنها را نیز داراست، انتظار می‌رود که در آینده‌ای نه چندان دور شاهد تغییر وضعیت ردۀ زبانی آن از ردۀ‌‌ زبان‌های فعل‌پایانیِ قوی به ردۀ زبان‌های فعل‌میانی قوی باشیم زبان سنگسری ترتیب واژه رده‌شناسی زبان مؤلفه‌های رده‌شناختی درایر 2018 05 22 115 145 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_3868_a09da298accf1091f467f0527e1a8d26.pdf

2018-05-22

زبان و زبان‌شناسی 23223847 23223847 1397 14 27 مسعود دهقان بهناز افشاری هدف از پژوهش حاضر بررسی جایگاه Ɂæra// و چندمعنایی آن در کردی (گویش کلهری)، براساس انگارۀ چندمعناییِ اصول‌مند (الگوی چما) (تایلر و ایوانز،­2001 و 2003؛ ایوانز و تایلرa، 2004؛­b،­2004؛­ایوانز،­2004، 2006) است که معیارهای اساسی و کاربردی‌ برای شناخت معانی مجزا و معنای سرنمون حروف اضافه ارائه می‌دهد. با بهره‌گیری از این انگاره، ماهیت روش انجام این پژوهشِ کیفی، توصیفی-تحلیلی و نوع روش داده-بنیاد است. داده‌های انتخاب‌شده از مصاحبه با گویشوران کردیِ کلهری به‌دست آمده و صحت آنها نیز کاملاً مورد تأیید گویشوران بومی است که در این بررسی، به‌دلیل محدودیت حجم مقاله، به ذکر نمونه‌هایی از هر مفهوم بسنده کرده‌ایم. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که /Ɂæra/ به‌عنوان پرسش‌واژه در جایگاه ابتدای جمله یا در جای اصلی آن قبل از مقولۀ فعل، «چرایی و علت» را مورد پرسش قرار می‌دهد و همچنین در جایگاه قبل از اسم یا گروه اسمی، به‌عنوان حرف اضافه شامل هشت معنای مجزا و دو خوشۀ معنایی است که معنای سرنمون آن «برای» است. نگارنده برای واکاویِ معانیِ متمایزِ این حرف اضافه، آنها را جداگانه در یک شبکۀ معنایی ترسیم کرده است. معناشناسی شناختی الگویِ چما شبکۀ معنایی کردی کلهری 2018 05 22 147 165 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_3869_c76e0917f4e1ca9c5268bf5aba4f29e8.pdf

2018-05-22

زبان و زبان‌شناسی 23223847 23223847 1397 14 27 معصومه مهرابی کتاب "ده گفتار در زبان­شناسی شناختی-اجتماعی"[1] حاصل سخنرانی­های پروفسور گیرارتز[2]درسال 2009 در همایش بین المللی زبان­شناسی شناختی است که در کشور چین برگزار شده است. این کتاب در ده فصل تنظیم شده و در سال 2018 انتشار یافته است. نویسنده، استاد رشته زبان­شناسی در دانشگاه لوون[3] است. عمده ترین علایق او به واژه­شناسی، معنی­شناسی، توجه به تنوعات زبانی در این دو حوزه، بهره­گیری از تحلیل­های پیکره­بنیاد و فرهنگ­نگاری است. از او تاکنون کتاب­­ها مقالات فراوانی به چاپ رسیده اند که از مهمترین آن­ها می­توان به ویرایش کتاب دستنامه آکسفورد در زبان­شناسی شناختی[4] (2007) و پژوهش در زبا­ن­شناسی شناختی[5] (2006) اشاره کرد. همچنین از دیگر آثار این نویسنده می­توان به پژوهش­های پیشرو در جامعه‌شناسی زبان از دیدگاه شناختی[6](2010) نیز اشاره داشت ده گفتار زبانشناسی شناختی-اجتماعی. درک گیرارتز 2018 05 22 169 177 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_3870_09d682f5012a1d01edae2fd655a797e2.pdf