انجمن زبان شناسی ایران زبان و زبان‌شناسی 23223847 انجمن زبان شناسی ایران 24 علمی-پژوهشی بازنمایی ساخت اطلاعی درونی و بیرونی در جملات مرکب زبان فارسی حق بین فریده دانشگاه الزهرا نجفی پریسا کارشناسی ارشد زیان‌شناسی دانشگاه الزهرا 20 02 2019 14 28 1 25 01 03 2020 01 03 2020 Copyright © 2019, انجمن زبان شناسی ایران. 2019 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_4600.html

ساخت اطلاعی و چگونگی بازنمایی آن در انواع ساخت‌ها از جمله مباحثی است که توجه زیادی را در حوزۀ رویکردهای نقش‌گرا نسبت به بررسی زبان به خود جلب کرده است. در این جستار برآنیم که به بررسی چگونگی توزیع اطلاع ازمنظرِ مدیریت زمینۀ مشترک در جملات مرکب بپردازیم. در دستور نقش و ارجاع بندهای ناهم‌پایه به دو نوعِ ناهم‌پایۀ دختر و ناهم‌پایۀ افزودنی تقسیم می‌شود. از این رو می‌توان ساخت اطلاعیِ بیرونی را شامل ساخت اطلاعی در کل بندِ ناهم‌پایه و ساخت اطلاعیِ درونی را مشتمل بر ساخت اطلاعیِ بند درونه محسوب کرد. در این پژوهش براساسِ پارامترهای مذکور [ساخت‌های ناهم‌پایۀ دختر دربرابر ناهم‌پایۀ افزودنی و ساخت اطلاعیِ بیرونی در برابر ساخت اطلاعیِ درونی] به بررسیِ چگونگیِ توزیعِ اطلاع در جملات مرکب زبان فارسی پرداختیم و به نتایجی دست یافتیم که به‌طور خلاصه به این شرح است: بندهای موصولیِ تحدیدی عموماً نمی‌توانند میزبان کانون جمله و همچنین محدودة مناسبی برای ظهور مبتداهای تقابلی باشند، چراکه درصورت وجود مقوله‌های اطلاعیِ مذکور، این بند نمی‌تواند وظیفۀ اصلی خود را که کمک به شناسایی مرجع (اسم هسته‌ای مورد توصیف) است انجام دهد. بندهای قیدی که نوعی از بندهای افزودنی هستند نمی‌توانند دارای ساخت اطلاعیِ درونی باشند یا به‌عبارتی نمی‌توان هیچ‌یک از سازه‌های درونیِ آنها را مورد سؤال قرار داد. تنها راه سؤالی‌سازیِ این عناصر به‌طریقِ انعکاسی یا درجاست که این موضوع به‌شدت وابسته به بافت است. بندهای متممی در زبان فارسی دارای ساخت اطلاعیِ درونیِ کامل هستند و بندهای متممیِ دارای افعال شیوۀ بیان و واقعیت‌نما، در زبان فارسی به‌خصوص در زبان گفتار می‌توانند ساخت اطلاعیِ درونی داشته باشند، درصورتِ وجودِ پیش‌انگارۀ تقابلی نیز بندهای متممی دارای ساختِ اطلاعیِ درونی خواهند بود. لازم به ذکر است که تجزیه و تحلیل پژوهش حاضر بر پایه داده‌های ماشینیِ خواندنی از داستان‌هایی با نثرِ نزدیک به زبان گفتار از شبکه جهانی وب صورت گرفته است.

 ساخت اطلاعی مدیریت زمینۀ مشترک ناهم‌پایۀ دختر ناهم‌پایۀ افزودنی ساخت اطلاعیِ درونی ‏ساخت اطلاعیِ بیرونی.‏ اسدی، هما و فریده حق بین (1393). «بررسی ساخت بند موصولی زبان فارسی برمبنای نظریۀ نقش و ارجاع». پژوهش‌های زبانی. س5، ش2، 40-21. دبیرمقدم، محمد و راحله کلانتری (1395). «بررسی ساخت اطلاع جملات پرسشی در فارسی نو با تأکید بر متن». متن‌پژوهی ادبی. س20، ش67، 84-51. راسخ‌مهند، محمد. (1382). قلب نحوی در زبان فارسی. پایان‌نامه دوره دکترای زبان‌شناسی همگانی. دانشگاه علامه طباطبایی. رسول‌پور، حسین و محمدرضا پهلوان‌نژاد ( 1391). «جملات مرکب در زبان فارسی: تحلیلی برپایة نظریة دستور نقش و ارجاع». زبان‌شناخت. س3، ش1، 25-1. مجیدی، ستاره (1390). «ساخت اطلاع در زبان فارسی در چارچوب دستور نقش‌گرای نظام‌مند و دستور نقش و ارجاع». ویژه‌نامة فرهنگستان. ش7، 208-183. مدرسی، بهرام ( 1387). «ساخت اطلاعی و بازنمایی آن در زبان فارسی». دستور؛ ویژه نامه فرهنگستان. ش4، 57-25. میرزائی، آزاده (1392). «ساخت اطلاعی در بندهای متممی زبان فارسی». دستور؛ ویژه‌نامة نامة فرهنگستان. ش9، 141-93. Ambridge, B & A. E. Goldberg (2008). “The Island Status of Clausal Complements: Evidence in Favor of an Information Structure Explanation”. Cognitive Linguistics. 193, 349 – 381. Betty, J., & A. Birner (2013). Introduction to pragmatics. Sussex: Blackwell. Chafe, Wallace L. (1976), “Givenness, contrastiveness, definiteness, subjects, topics and point of view”, in Charles N. Li, Subject and Topic, New York, Academic Press, 27-55.Cristofaro, S. (2003). Subordination. Oxford: Oxford University Press. Erteschik-Shir, N. (1973). On the Nature of Island Constraints. Ph.D. dissertation, MIT. Erteschik-Shir, N. (1997). the Dynamics of Focus Structure. Cambridge: Cambridge University Press. Erteschik-Shir, N. (2007). Information Structure. Oxford: Oxford University Press. Fernandez-Vest, M. M. J. & R. D. Van Valin (eds.) (2016). Information Structuring of Spoken Language from a Cross-linguistic Perspective. Berlin/ Boston: walter de Gruyter GmBH. Fernandez-Vest, M. M. J. (2016). Detachment linguistics and information grammar of oral languages.  Information Structuring of Spoken Language from a Cross-linguistic Perspective. Fernandez-Vest, M. M. J. & R. D. Van Valin (eds.) Berlin/ Boston: walter de Gruyter GmBH. Haiman, J. (1978). "Conditionals are topics". Language. 54: 564–589. Krifka, M. (2008). "Basic notions of information structure". Acta Linguistica Hungarica. 55: 243–276. Lambrecht, Knud. 1994. Information Structure and Sentence Form: Topic, Focus, and the Mental Representation of Discourse Referents. Cambridge: CUP. Lambrecht, K. (2000). "when subjects behave like objects: a markedness analysis of sentence focus constructions across languages". Studies in Language. 24: 611–82. Matic, D. (2015). Information Structure in Linguistics. Max Planck Institute for Psycholinguistics, Nijmegen, The Netherlands. Elsevier Ltd. Rezai, V. (2003). A Role and Reference Grammar Analysis of Simple Sentences in Farsi. PhD. Dissertation, University of Isfahan. Ross, J. R. (1967). Constraints of Variables in Syntax. Ph.D. dissertation, MIT. Stalnaker, R. (2002). "Common Ground". Linguistics and Philosophy. 25,701–721. Stalnaker, R. (1978). Assertion. Syntax and Semantics 9: 315–332. Shimojo, M. (2002). "Functional theories of island phenomena". Studies in Language. 26: 67–123. Vaezi, H. (2015). "Mixed Approach in Syntax: Evidence from Persian". Theory and Practice in Language Studies. 5, 2097-2106. Van Gijn, R. et al. (2014). "Information Structure and Reference Tracking in Complex Sentences". Information Structure and Reference Tracking in Complex Sentences. Van Gijn, R. et al. (eds.)Typological Studies in Language. John Benjamins Publishing Company. Van Valin, Jr. R. D. (Ed.) (1993). Advances in role and reference grammar. New York: John Benjamin. Van Valin, Jr. R. D. (2001). A brief overview of role and reference grammar. Available on RRG website. Van Valin Jr., R. D. (2005). Exploring the Syntax-Semantics Interface. Cambridge: Cambridge University Press. Van Valin Jr., R. D. (2009). "Privileged syntactic arguments, pivots and controllers". In Studies in Role and Reference Grammar. L. Guerrero (Eds.), 45-68, Mexico: UNAM._||_ اسدی، هما و فریده حق بین (1393). «بررسی ساخت بند موصولی زبان فارسی برمبنای نظریۀ نقش و ارجاع». پژوهش‌های زبانی. س5، ش2، 40-21. دبیرمقدم، محمد و راحله کلانتری (1395). «بررسی ساخت اطلاع جملات پرسشی در فارسی نو با تأکید بر متن». متن‌پژوهی ادبی. س20، ش67، 84-51. راسخ‌مهند، محمد. (1382). قلب نحوی در زبان فارسی. پایان‌نامه دوره دکترای زبان‌شناسی همگانی. دانشگاه علامه طباطبایی. رسول‌پور، حسین و محمدرضا پهلوان‌نژاد ( 1391). «جملات مرکب در زبان فارسی: تحلیلی برپایة نظریة دستور نقش و ارجاع». زبان‌شناخت. س3، ش1، 25-1. مجیدی، ستاره (1390). «ساخت اطلاع در زبان فارسی در چارچوب دستور نقش‌گرای نظام‌مند و دستور نقش و ارجاع». ویژه‌نامة فرهنگستان. ش7، 208-183. مدرسی، بهرام ( 1387). «ساخت اطلاعی و بازنمایی آن در زبان فارسی». دستور؛ ویژه نامه فرهنگستان. ش4، 57-25. میرزائی، آزاده (1392). «ساخت اطلاعی در بندهای متممی زبان فارسی». دستور؛ ویژه‌نامة نامة فرهنگستان. ش9، 141-93. Ambridge, B & A. E. Goldberg (2008). “The Island Status of Clausal Complements: Evidence in Favor of an Information Structure Explanation”. Cognitive Linguistics. 193, 349 – 381. Betty, J., & A. Birner (2013). Introduction to pragmatics. Sussex: Blackwell. Chafe, Wallace L. (1976), “Givenness, contrastiveness, definiteness, subjects, topics and point of view”, in Charles N. Li, Subject and Topic, New York, Academic Press, 27-55.Cristofaro, S. (2003). Subordination. Oxford: Oxford University Press. Erteschik-Shir, N. (1973). On the Nature of Island Constraints. Ph.D. dissertation, MIT. Erteschik-Shir, N. (1997). the Dynamics of Focus Structure. Cambridge: Cambridge University Press. Erteschik-Shir, N. (2007). Information Structure. Oxford: Oxford University Press. Fernandez-Vest, M. M. J. & R. D. Van Valin (eds.) (2016). Information Structuring of Spoken Language from a Cross-linguistic Perspective. Berlin/ Boston: walter de Gruyter GmBH. Fernandez-Vest, M. M. J. (2016). Detachment linguistics and information grammar of oral languages.  Information Structuring of Spoken Language from a Cross-linguistic Perspective. Fernandez-Vest, M. M. J. & R. D. Van Valin (eds.) Berlin/ Boston: walter de Gruyter GmBH. Haiman, J. (1978). "Conditionals are topics". Language. 54: 564–589. Krifka, M. (2008). "Basic notions of information structure". Acta Linguistica Hungarica. 55: 243–276. Lambrecht, Knud. 1994. Information Structure and Sentence Form: Topic, Focus, and the Mental Representation of Discourse Referents. Cambridge: CUP. Lambrecht, K. (2000). "when subjects behave like objects: a markedness analysis of sentence focus constructions across languages". Studies in Language. 24: 611–82. Matic, D. (2015). Information Structure in Linguistics. Max Planck Institute for Psycholinguistics, Nijmegen, The Netherlands. Elsevier Ltd. Rezai, V. (2003). A Role and Reference Grammar Analysis of Simple Sentences in Farsi. PhD. Dissertation, University of Isfahan. Ross, J. R. (1967). Constraints of Variables in Syntax. Ph.D. dissertation, MIT. Stalnaker, R. (2002). "Common Ground". Linguistics and Philosophy. 25,701–721. Stalnaker, R. (1978). Assertion. Syntax and Semantics 9: 315–332. Shimojo, M. (2002). "Functional theories of island phenomena". Studies in Language. 26: 67–123. Vaezi, H. (2015). "Mixed Approach in Syntax: Evidence from Persian". Theory and Practice in Language Studies. 5, 2097-2106. Van Gijn, R. et al. (2014). "Information Structure and Reference Tracking in Complex Sentences". Information Structure and Reference Tracking in Complex Sentences. Van Gijn, R. et al. (eds.)Typological Studies in Language. John Benjamins Publishing Company. Van Valin, Jr. R. D. (Ed.) (1993). Advances in role and reference grammar. New York: John Benjamin. Van Valin, Jr. R. D. (2001). A brief overview of role and reference grammar. Available on RRG website. Van Valin Jr., R. D. (2005). Exploring the Syntax-Semantics Interface. Cambridge: Cambridge University Press. Van Valin Jr., R. D. (2009). "Privileged syntactic arguments, pivots and controllers". In Studies in Role and Reference Grammar. L. Guerrero (Eds.), 45-68, Mexico: UNAM.
انجمن زبان شناسی ایران زبان و زبان‌شناسی 23223847 انجمن زبان شناسی ایران 24 علمی-پژوهشی بررسی ساختاری و معنایی صفت‌های برگرفته از نام جانوران در گویش ‏لری بختیاری:‏ تحلیلی در زبان‌شناسی زیست ‌محیطی طالبی ‏دستنایی مهناز دانشجوی ‏دکترای زبان‌شناسی دانشگاه الزهرا قطره فریبا دانشگاه الزهرا 20 02 2019 14 28 27 51 01 03 2020 01 03 2020 Copyright © 2019, انجمن زبان شناسی ایران. 2019 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_4601.html

عوامل مختلفی در شکل‌گیریِ واژه‌ها در جامعۀ زبانی دخیل‌اند. محیط پیرامون گویشوران، ارتباط با طبیعت و اقلیمِ منطقۀ زندگی ازجمله این عوامل‌اند. زبان‌شناسی زیست‌محیطی یکی از گرایش‌های کاربردی جدید است که به بررسی ارتباط میان زبان و محیط طبیعی-اجتماعیِ گویشوران آن زبان می‌پردازد. ایران تنوع فراوانی در زیست‌بوم‌های طبیعی دارد؛ با توجه به ارتباط تنگاتنگ مردم ایران، به‌ویژه در گذشته با زیست‌بوم‌های پیرامونشان، انتظار می‌رود بتوان نتایج قابل‌توجهی از رهگذر مطالعۀ این تعامل‌ها به‌دست آورد. در مقالۀ حاضر ابتدا به معرفی و توصیف زبان‌شناسی زیست‌محیطی پرداخته می‌شود، سپس صفت‌های برگرفته از جانوران (به‌تفکیکِ حیوانات اهلی، حیوانات وحشی، پرندگان و حشرات) در گویش لری بختیاری مورد بررسی قرار می‌گیرند. این صفت‌های برگرفته از نام جانوران، به‌صورت استعاری برای توصیف جسم و رفتار انسان به‌کار می‌رود. داده‌های پژوهش از منابع نوشتاری و نیز منابع گفتاری از مصاحبه و ضبط گفتار روزمرۀ 4 گویشور بومی به‌دست آمد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد این واژه‌ها و معناهای استعاری‌شان در توصیف خصوصیات گوناگون افراد، نشان‌دهندۀ تأمل گویشوران در ویژگی‌ها و خلق‌و‌خوی جانوران محیط پیرامونشان است.

 زبان‌شناسی زیست‌محیطی صرف زیست‌محیطی صفت استعارۀ مفهومی لری بختیاری.‏ احمدی‌پور، طاهره. (1390). «درآمدی بر ‌زبان‌شناسی زیست‌محیطی». انسان و محیط‌زیست، شماره 17،32-11. داوری، بهرام (1343). ضرب‌المثل‌های بختیاری. تهران: کتابخانه طهوری. زن رونگ، وانگ (1393). «حیوانات در ضرب‌المثل‌های چینی و فارسی». مجله مطالعات انتقادی ادبیات. س1، ش2، 30-11. شریفی‌مقدم، آزاده و نرجس ندیمی (1392). «تحلیل معنی‌شناختی از کاربرد حیوانات در ضرب المثل‌های گویش لار (با تکیه بر دلالت، موضوعیت و کارکرد اجتماعی)». فصلنامۀ نامه فرهنگستان. ویژه‌نامۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی2. س13، ش1، 159-137. صفاری، مهری (1371). «بررسی اکولوژی درخت خرما و ارقام آن در استان کرمان». مجموعه مقالات اولین سمینار خرما. دانشگاه شهید باهنر کرمان. طاهری، اسفندیار (1391). «ریشه‌شناسی واژه‌هایی از گویش بختیاری». فصلنامۀ نامه فرهنگستان. ش48، 137-111. فروتن، فرید (1375). گنجینۀ مثل‌های بختیاری. اهواز: انتشارات خوزستان. قطره، فریبا و مهناز طالبی (١٣٩٠). «صرف شناختی و گسترۀ آن». مجموعه مقالات سومین هم‌اندیشی صرف. انجمن زبان‌شناسی ایران. 154-139. قطره، فریبا، حمیده پشتوان و مهناز طالبی دستنایی (1394). «رویکرد زیست‌محیطی در پژوهش‌های زبانی». زبان‌شناخت. دوره6، ش11، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 243-231. قنبری عدیوی، عباس (1346). ضرب‌المثل‌های بختیاری. شهرکرد: نشر ایل. کرمیان، غلامرضا (1392). واژگان اشکانی و ساسانی در زبان لری. تهران: مؤلف. مسیحی‌پور، مرضیه و باقر خرمی (1395). «گزینشی از واژه‌های گویش لری لنده». دوفصلنامۀ زبان‌شناسی گویش‌های ایرانی. دانشگاه شیراز، س1، ش1، 159-143. Bang, J. C. & J. Døør (1993). “Eco-linguistics: a framework”. Ecolinguistics – Problems, Theories and Methods. R. Alexander etal (Eds.), The International Association of Applied Linguistics, Odense University, 31–60. Barron, C., N. Bruce, & D. Nunan (2002). (Eds.). Knowledge and Discourse. Towards an Ecology of Language. London: Longman. Bybee, J. (1985). Morphology: a study of the relation Between Meaning and Form. Amsterdam: John Benjamin. De la Cruz Cabanillas. I., & C. Tejedor Martínez (2006). “Chicken or hen? Domestic fowl metaphors denoting human beings”. Studia Anglica Posnaniensia 42, 337-354. Dong, H. (2013). “A Metaphoric Study of Chinese Sun Myths”. Paper presented at the International Conference on the Modern Development of Humanities and Social Science. Hong Kong. Greenberg, J. (1966). Language universals with special reference to featurehierarchies. Janua Linguarum, Series Minor 59. The Hague: Mouton. Haspelmath, M. (1999). “Explaining article-possessor complementarity: economic motivation in noun phrase syntax”. Language. 75(2), 227-243. Haugen, E. (1972). The Ecology of Language. Stanford: Stanford University Press. Hsieh, S. C. (2006). “A corpus-based study on animal expressions in Mandarin Chinese and German”. Journal of pragmatics. 38(12), 2206-2222. Hsieh, S. C. (2008).“Cognitive models of using animal and plant metaphors”. Languages across Cultures, 131-149. Kövecses, Z. (1997). “In search of the metaphor system of English.” HUSSE Papers 1997, Proceedings of the Third Biennial Conference. M. Kurdi & J. Horváth (eds.),Pécs: Pécs University Press, 323-338. Kövecses, Z. (2000). Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. Cambridge: Cambridge University Press. Lakoff, G & M. Johnson (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press. Talebinejad, M. R., & H. V. Dastjerdi (2005). “A Cross-Cultural Study of Animal Metaphors: When Owls Are Not Wise!”. Metaphor and Symbol. 20(2), 133-150. Mühlhäusler[WU1] , P. (2003). Language of Environment and environment of language: a course in Ecolinguistics. London and Colombo: Battle Bridge Publication. Sakalauskaite, A. (2010). Zoometaphors in English, German, and Lithuanian: A corpus study. Ph.D. Dissertation, University of California, Berkeley, Ann Arbor. Retrieved from https://search.proquest.com/docview/749356064?accountid=27932 ProQuest Dissertations & Theses Global database. Sapir, E. (1912). “Language and environment”. American Anthropologist. 14 (2), 226-242. Steffensen, S. V. (2007). "Language, Ecology and Society: An introduction to Dialectical Linguistics". Language, Ecology and Society. A Dialectical Approach. J. C. Bang, & J. Døør 2007 (Eds.), 3-31. Steffensen, S. V., & J. Bundsgaard (2000). “The Dialectics of Ecological Morphology or the Morphology of Dialectics”. ELI Research Group. University of Southern Denmark, 9-35. Wierzbicka, A. (1985). Lexicography and Conceptual Analysis. Ann Arbor: Karoma Publishers._||_ احمدی‌پور، طاهره. (1390). «درآمدی بر ‌زبان‌شناسی زیست‌محیطی». انسان و محیط‌زیست، شماره 17،32-11. داوری، بهرام (1343). ضرب‌المثل‌های بختیاری. تهران: کتابخانه طهوری. زن رونگ، وانگ (1393). «حیوانات در ضرب‌المثل‌های چینی و فارسی». مجله مطالعات انتقادی ادبیات. س1، ش2، 30-11. شریفی‌مقدم، آزاده و نرجس ندیمی (1392). «تحلیل معنی‌شناختی از کاربرد حیوانات در ضرب المثل‌های گویش لار (با تکیه بر دلالت، موضوعیت و کارکرد اجتماعی)». فصلنامۀ نامه فرهنگستان. ویژه‌نامۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی2. س13، ش1، 159-137. صفاری، مهری (1371). «بررسی اکولوژی درخت خرما و ارقام آن در استان کرمان». مجموعه مقالات اولین سمینار خرما. دانشگاه شهید باهنر کرمان. طاهری، اسفندیار (1391). «ریشه‌شناسی واژه‌هایی از گویش بختیاری». فصلنامۀ نامه فرهنگستان. ش48، 137-111. فروتن، فرید (1375). گنجینۀ مثل‌های بختیاری. اهواز: انتشارات خوزستان. قطره، فریبا و مهناز طالبی (١٣٩٠). «صرف شناختی و گسترۀ آن». مجموعه مقالات سومین هم‌اندیشی صرف. انجمن زبان‌شناسی ایران. 154-139. قطره، فریبا، حمیده پشتوان و مهناز طالبی دستنایی (1394). «رویکرد زیست‌محیطی در پژوهش‌های زبانی». زبان‌شناخت. دوره6، ش11، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 243-231. قنبری عدیوی، عباس (1346). ضرب‌المثل‌های بختیاری. شهرکرد: نشر ایل. کرمیان، غلامرضا (1392). واژگان اشکانی و ساسانی در زبان لری. تهران: مؤلف. مسیحی‌پور، مرضیه و باقر خرمی (1395). «گزینشی از واژه‌های گویش لری لنده». دوفصلنامۀ زبان‌شناسی گویش‌های ایرانی. دانشگاه شیراز، س1، ش1، 159-143. Bang, J. C. & J. Døør (1993). “Eco-linguistics: a framework”. Ecolinguistics – Problems, Theories and Methods. R. Alexander etal (Eds.), The International Association of Applied Linguistics, Odense University, 31–60. Barron, C., N. Bruce, & D. Nunan (2002). (Eds.). Knowledge and Discourse. Towards an Ecology of Language. London: Longman. Bybee, J. (1985). Morphology: a study of the relation Between Meaning and Form. Amsterdam: John Benjamin. De la Cruz Cabanillas. I., & C. Tejedor Martínez (2006). “Chicken or hen? Domestic fowl metaphors denoting human beings”. Studia Anglica Posnaniensia 42, 337-354. Dong, H. (2013). “A Metaphoric Study of Chinese Sun Myths”. Paper presented at the International Conference on the Modern Development of Humanities and Social Science. Hong Kong. Greenberg, J. (1966). Language universals with special reference to featurehierarchies. Janua Linguarum, Series Minor 59. The Hague: Mouton. Haspelmath, M. (1999). “Explaining article-possessor complementarity: economic motivation in noun phrase syntax”. Language. 75(2), 227-243. Haugen, E. (1972). The Ecology of Language. Stanford: Stanford University Press. Hsieh, S. C. (2006). “A corpus-based study on animal expressions in Mandarin Chinese and German”. Journal of pragmatics. 38(12), 2206-2222. Hsieh, S. C. (2008).“Cognitive models of using animal and plant metaphors”. Languages across Cultures, 131-149. Kövecses, Z. (1997). “In search of the metaphor system of English.” HUSSE Papers 1997, Proceedings of the Third Biennial Conference. M. Kurdi & J. Horváth (eds.),Pécs: Pécs University Press, 323-338. Kövecses, Z. (2000). Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. Cambridge: Cambridge University Press. Lakoff, G & M. Johnson (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press. Talebinejad, M. R., & H. V. Dastjerdi (2005). “A Cross-Cultural Study of Animal Metaphors: When Owls Are Not Wise!”. Metaphor and Symbol. 20(2), 133-150. Mühlhäusler[WU1] , P. (2003). Language of Environment and environment of language: a course in Ecolinguistics. London and Colombo: Battle Bridge Publication. Sakalauskaite, A. (2010). Zoometaphors in English, German, and Lithuanian: A corpus study. Ph.D. Dissertation, University of California, Berkeley, Ann Arbor. Retrieved from https://search.proquest.com/docview/749356064?accountid=27932 ProQuest Dissertations & Theses Global database. Sapir, E. (1912). “Language and environment”. American Anthropologist. 14 (2), 226-242. Steffensen, S. V. (2007). "Language, Ecology and Society: An introduction to Dialectical Linguistics". Language, Ecology and Society. A Dialectical Approach. J. C. Bang, & J. Døør 2007 (Eds.), 3-31. Steffensen, S. V., & J. Bundsgaard (2000). “The Dialectics of Ecological Morphology or the Morphology of Dialectics”. ELI Research Group. University of Southern Denmark, 9-35. Wierzbicka, A. (1985). Lexicography and Conceptual Analysis. Ann Arbor: Karoma Publishers.
انجمن زبان شناسی ایران زبان و زبان‌شناسی 23223847 انجمن زبان شناسی ایران 24 علمی-پژوهشی توصیف و تحلیل ساخت امری در زبان فارسیِ معاصر از‎ ‎نظر شناختی دبیرمقدم محمد دانشگاه علامه طباطبایی شوقی مریم کارشناس ارشد زبان‌شناسی همگانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی 20 02 2019 14 28 29 73 01 03 2020 01 03 2020 Copyright © 2019, انجمن زبان شناسی ایران. 2019 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_4604.html

پژوهش حاضر با رویکرد شناختی و به‌روشِ پیکره‌ای، به بررسیِ توصیفی- تحلیلیِ ساخت امری در زبان فارسی می‌پردازد؛ به عبارت دقیق‌تر، در پی یافتنِ دسته‌بندیِ انواعِ ساختِ امری، بسامدِ رخداد و الگوی مورد استفادۀ افعالِ پرکاربرد، بررسی ساختِ امریِ منفی و نیز کاربرد گفتمانی- تعاملیِ این ساخت در زبان فارسی است. برای گردآوریِ داده‌ها ابتدا مطالعۀ کتابخانه‌ای صورت گرفت که در آن ساخت‌های امری از رمان دایی جان ناپلئون استخراج شد. پس از آن به «پیکره زبان فارسی» پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی مراجعه شد و متن‌های تات‌نشین‌های بلوک زهرا، قصه‌های بهرنگ، روزنامۀ همشهری- آموزشی1-1382 و روزنامۀ همشهری- آموزشی2-1382 مورد بررسی قرار گرفت. پرسش‌های این پژوهش با بهره‌گیری از مفاهیم وضع‌شده در دستور شناختی، مانند طرح‌واره و پیش‌نمونه، پاسخ داده شد. براساس این مفاهیم، ساخت امری فارسی را می‌توان به‌صورتِ ساده، شرطی، مجهول، حذفی، دعا و نفرین، و نقش‌نمای گفتمانی دسته‌بندی کرد. افعال گفتن، گذاشتن(اجازه‌دادن)، دیدن، رفتن، آمدن و دادن بیشترین بسامد را در ساخت امری زبان فارسی داشتند. در بررسیِ ساختِ امریِ منفی مشاهده شد غالباً از افعال ذهنی استفاده می‌شود. همچنین برخی از ساخت‌های امری دارای کارکردی غیرامری بودند.

 ساخت امری نحو زبان فارسی وجه التزامی زبان‌شناسیِ شناختی طرح‌وارۀ امری.‏ ارژنگ، غلامرضا (1374). دستورزبان فارسی امروز. تهران: نشر قطره. احمدی گیوی، حسن. و حسن انوری (1383). (ویرایش 2) دستور زبان فارسی 1. تهران: فاطمی. احمدی گیوی، حسن. و حسن انوری (1383).(ویرایش 2) دستور زبان فارسی 2. تهران: فاطمی. اسلامی، محمدعلی (1367). دستور زبان فارسی شامل قواعد درست گفتن و درست نوشتن. اصفهان: مشعل. افراشی، آزیتا (1387). ساخت زبان فارسی. تهران: سمت. امین مدنی، صادق (1363). دستور زبان فارسی. تهران: شرکت افست. باطنی، محمدرضا (1348). توصیف ساختمان دستوری زبان فارسی بر بنیاد یک نظریۀ عمومی زبان. تهران: امیرکبیر. بصاری، طلعت (1346). دستور مختصر زبان فارسی. تهران: طهوری. پزشکزاد، ایرج (1352). دایی جان ناپلئون. تهران: بنگاه مطبوعاتی صفی­علیشاه. خیامپور، عبدالرسول (1347). دستور زبان فارسی. تبریز: کتابفروشی تهران. دایی‌جواد، رضا (1344). دستور زبان فارسی و راهنمای تجزیه و ترکیب. اصفهان: مشعل. دبیرسیاقی، محمد (1345). دستور زبان فارسی. تهران: موسسه مطبوعاتی علمی. شریعت، محمدجواد (1364). دستور زبان فارسی. تهران: اساطیر. فرشیدورد، خسرو (1388). دستور مختصر امروز بر پایۀ زبان‌شناسی جدید. تهران: سخن. ماهوتیان، شهرزاد (1378). دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی. ترجمۀ مهدی کسمائی. تهران: نشر مرکز. ناتل خانلری، پرویز (1351). دستور زبان فارسی. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران. Abraham, W (ed.). (1991). Discourse Particles. Descriptive and Theoretical Investigations on the Logical, Syntactic and Pragmatic Properties of Discourse Particles in German. (Pragmatics & Beyond New Series 12). Amsterdam: Benjamins. Altmann, H. (1987). "Zur Problematik der Konstitution von Satzmodi als Formtypen". Satzmodus zwischen Grammatik und Pragmatik: Referate anläßlich der 8. Jahrestagung der Deutschen Gesellschaft für Sprachwissenschaft. J. Meibauer (Ed.), Heidelberg 1986, Tübingen: Niemeyer, 22–56. Altmann, H. (1993) "Satzmodus". Syntax. Ein internationales Handbuch zur zeitgenössischen Forschung. J. Jacobs et al. (Eds.), Berlin: de Gruyter, 1006–1029. Brinton, L.J. (1996). Pragmatic Markers in English. Grammaticalization and Discourse Functions. Berlin: Mouton de Gruyter. Bühler, K. (1965) [1934]. Sprachtheorie: Die Darstellungsfunktion der Sprache. Stuttgart: Gustav Fischer. Brown, P. B., & S.C. Levinson. (1987). Politeness: Some Universals in Language Usage. Cambridge: Cambridge University Press. Chomsky, N. (1955), The Logical Structure of Linguistic Theory, New York: Plenum, 1975. Diewald, D. (1999). Die Modalverben im Deutschen. Grammatikalisierung und Polyfunktionalität. Tübingen: Niemeyer (Reihe Germanistische Linguistik 208). Halliday, M.A.K. (1985). An introduction to functional grammar, 1st edn. London: Arnold. Halliday, M.A.K. (1961). Categories of the theory of grammar. Word 17(3). 242–292. Harnish, R.M. (1994). Mood, meaning and speech acts. In S.L. Tsohatzidis (Ed.), Foundations of Speech Act Theory: Philosophical and Linguistic Perspectives (pp. 407–459). London: Routledge. Katz, J. J. and M. P. Postal. (1964).  An integrated theory of linguistic descriptions. Cambridge: MIT Press.    Labov, W. & D. Fanshel (1977). Therapeutic discourse. New York: Academic Press. Lakoff, G. & M. Johnson (1999). Philosophy in the Flesh: The Embodied Mind and its Challenge to Western Thought. New York: Basic Books. Langacker, R. W. (1987). Foundations of Cognitive Grammar, vol. 1: Theoretical prerequisites. Stanford: Stanford University Press. Langacker, R. W. (1990). Concept, Image, and Symbol: The Cognitive Basis of Grammar. Cognitive Linguistics Research 1. Berlin: Mouton de Gruyter. Lees, R. B. (1964). "On passives and imperatives". Gengo Kenkyu, 46: 28–41. Lees, R. B. & E.S. Klima. (1964). "Rules for English pronominalization". Language, 39: 17–28. Levinson, S. C. (1983). Pragmatics. Cambridge: Cambridge University Press. Liedtke, F. (1998). Grammatik der lllokution: Über Sprechhandlungen und ihre Realisierungsformen im Deutschen. Tübingen: Narr. Mangasser-Wahl, M. (Ed.). (2000). Prototypentheorie in der Linguistik: Anwendungsbeispiele Methodenreflexion Perspektiven. Tübingen: Stauffenburg. Panther, K.-U. and L. L. Thornburg. (1998). A cognitive approach to inferencing in conversation. Journal of Pragmatics 30: 755–769. Panther, K.-U. & L. Thornburg. (2005). Motivation and convention in some speech act construc-tions: A cognitive-linguistic approach. In S. Marmaridou, K. Nikiforidou, & E. Antonopo-ulou (Eds.), Reviewing Linguistic Thought: Converging Trends for the 21st Century (Trends in Linguistics: Studies and Monographs, 161) (pp. 53–76). Berlin/New York: Mouton de Gruyter Rosch, E. (1977). "Natural Categories". Cognitive Psychology, Vol. 4:3, 328-350. Rosch, E. (1977). "Human Categorization," in Studies in Cross-Cultural Psychology, Vol. 1, 1-49,  ed. N. Warren, London: Academic Press. Rosch, E. (1978). Principles of categorization. In E. Rosch and B. B. Lloyd, eds. Cognition and categorization, 27–47.  Sadock, J. M. & A. M. Zwicky. (1985). Speech act distinctions in syntax. In T. Shopen, ed. Language typology and syntactic description: Clause structure, 155–196 (Chapter 3). Cambridge: Cambridge University Press. Schiffrin, D. (1987). Discourse Markers. (Studies in Interactional Sociolinguistics 5). Cambridge: Cambridge University Press. Smith, E. E., & Medin, D. L. (1981). Categories and concepts. Cambridge, MA: Harvard University Press. Schlobinski, P. (1992). Funktionale Grammatik und Sprachbeschreibung: Eine Untersuchung zum gesprochenen Deutsch sowie zum Chinesischen. Opladen: Westdeutscher Verlag. Takahashi, H. (2012). A Cognitive Linguistic Analysis of English Imperative, with Special Reference to Japanese Imperative. John Benjamin Publishing Company. Talmy, L. (1981). Force dynamics. Paper presented at the Conference on Language and Mental Imagery, University of California at Berkeley, May 1981. Talmy, L. (1985). Force dynamics in language and thought. Chicago Linguistic Society 21, vol. 2 (parasession): 293–337. Talmy, L. (1988). “Force dynamics in language and cognition,” Cognitive Science 12, 49-100. Talmy, L. (2000). Toward a cognitive semantics. Vols. I & II. Cambridge: MIT Press. Taylor, J. R. (1995). Linguistic categorization: Prototypes in linguistic theory. Oxford: Oxford University Press. Taylor, J. R. (2005). Linguistic categorisation. Oxford: Oxford University Press. Thornburg, L. & K.-U. Panther. (1997). Speech act metonymies. In W.-A. Liebert, G. Redeker & L. Waugh (Eds.), Discourse and Perspectives in Cognitive Linguistics (Current Issues in Linguistic Theory, 151) (pp. 205–219). Amsterdam/Philadelphia: Benjamins. Traugott, E. (1995). “The Role of the Development of Discourse Markers in a Theory of Grammaticalization”. International Conference on Historical Linguistics XII, Manchester. Vanderveken, D. (1990a). Meaning and Speech Acts I, Vol. 1: Principles of Language Use. Cam-bridge: Cambridge University Press. Vanderveken, D. (1990b). Meaning and Speech Acts II, Vol. 2: Formal Semantics of Success and Satisfaction. Cambridge: Cambridge University Press. Waltereit, R. (2002). “Imperatives, interruption in conversation, and the rise of discourse markers: A study in Italian guarda”. Linguistics 40-50. 987-1010._||_ ارژنگ، غلامرضا (1374). دستورزبان فارسی امروز. تهران: نشر قطره. احمدی گیوی، حسن. و حسن انوری (1383). (ویرایش 2) دستور زبان فارسی 1. تهران: فاطمی. احمدی گیوی، حسن. و حسن انوری (1383).(ویرایش 2) دستور زبان فارسی 2. تهران: فاطمی. اسلامی، محمدعلی (1367). دستور زبان فارسی شامل قواعد درست گفتن و درست نوشتن. اصفهان: مشعل. افراشی، آزیتا (1387). ساخت زبان فارسی. تهران: سمت. امین مدنی، صادق (1363). دستور زبان فارسی. تهران: شرکت افست. باطنی، محمدرضا (1348). توصیف ساختمان دستوری زبان فارسی بر بنیاد یک نظریۀ عمومی زبان. تهران: امیرکبیر. بصاری، طلعت (1346). دستور مختصر زبان فارسی. تهران: طهوری. پزشکزاد، ایرج (1352). دایی جان ناپلئون. تهران: بنگاه مطبوعاتی صفی­علیشاه. خیامپور، عبدالرسول (1347). دستور زبان فارسی. تبریز: کتابفروشی تهران. دایی‌جواد، رضا (1344). دستور زبان فارسی و راهنمای تجزیه و ترکیب. اصفهان: مشعل. دبیرسیاقی، محمد (1345). دستور زبان فارسی. تهران: موسسه مطبوعاتی علمی. شریعت، محمدجواد (1364). دستور زبان فارسی. تهران: اساطیر. فرشیدورد، خسرو (1388). دستور مختصر امروز بر پایۀ زبان‌شناسی جدید. تهران: سخن. ماهوتیان، شهرزاد (1378). دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی. ترجمۀ مهدی کسمائی. تهران: نشر مرکز. ناتل خانلری، پرویز (1351). دستور زبان فارسی. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران. Abraham, W (ed.). (1991). Discourse Particles. Descriptive and Theoretical Investigations on the Logical, Syntactic and Pragmatic Properties of Discourse Particles in German. (Pragmatics & Beyond New Series 12). Amsterdam: Benjamins. Altmann, H. (1987). "Zur Problematik der Konstitution von Satzmodi als Formtypen". Satzmodus zwischen Grammatik und Pragmatik: Referate anläßlich der 8. Jahrestagung der Deutschen Gesellschaft für Sprachwissenschaft. J. Meibauer (Ed.), Heidelberg 1986, Tübingen: Niemeyer, 22–56. Altmann, H. (1993) "Satzmodus". Syntax. Ein internationales Handbuch zur zeitgenössischen Forschung. J. Jacobs et al. (Eds.), Berlin: de Gruyter, 1006–1029. Brinton, L.J. (1996). Pragmatic Markers in English. Grammaticalization and Discourse Functions. Berlin: Mouton de Gruyter. Bühler, K. (1965) [1934]. Sprachtheorie: Die Darstellungsfunktion der Sprache. Stuttgart: Gustav Fischer. Brown, P. B., & S.C. Levinson. (1987). Politeness: Some Universals in Language Usage. Cambridge: Cambridge University Press. Chomsky, N. (1955), The Logical Structure of Linguistic Theory, New York: Plenum, 1975. Diewald, D. (1999). Die Modalverben im Deutschen. Grammatikalisierung und Polyfunktionalität. Tübingen: Niemeyer (Reihe Germanistische Linguistik 208). Halliday, M.A.K. (1985). An introduction to functional grammar, 1st edn. London: Arnold. Halliday, M.A.K. (1961). Categories of the theory of grammar. Word 17(3). 242–292. Harnish, R.M. (1994). Mood, meaning and speech acts. In S.L. Tsohatzidis (Ed.), Foundations of Speech Act Theory: Philosophical and Linguistic Perspectives (pp. 407–459). London: Routledge. Katz, J. J. and M. P. Postal. (1964).  An integrated theory of linguistic descriptions. Cambridge: MIT Press.    Labov, W. & D. Fanshel (1977). Therapeutic discourse. New York: Academic Press. Lakoff, G. & M. Johnson (1999). Philosophy in the Flesh: The Embodied Mind and its Challenge to Western Thought. New York: Basic Books. Langacker, R. W. (1987). Foundations of Cognitive Grammar, vol. 1: Theoretical prerequisites. Stanford: Stanford University Press. Langacker, R. W. (1990). Concept, Image, and Symbol: The Cognitive Basis of Grammar. Cognitive Linguistics Research 1. Berlin: Mouton de Gruyter. Lees, R. B. (1964). "On passives and imperatives". Gengo Kenkyu, 46: 28–41. Lees, R. B. & E.S. Klima. (1964). "Rules for English pronominalization". Language, 39: 17–28. Levinson, S. C. (1983). Pragmatics. Cambridge: Cambridge University Press. Liedtke, F. (1998). Grammatik der lllokution: Über Sprechhandlungen und ihre Realisierungsformen im Deutschen. Tübingen: Narr. Mangasser-Wahl, M. (Ed.). (2000). Prototypentheorie in der Linguistik: Anwendungsbeispiele Methodenreflexion Perspektiven. Tübingen: Stauffenburg. Panther, K.-U. and L. L. Thornburg. (1998). A cognitive approach to inferencing in conversation. Journal of Pragmatics 30: 755–769. Panther, K.-U. & L. Thornburg. (2005). Motivation and convention in some speech act construc-tions: A cognitive-linguistic approach. In S. Marmaridou, K. Nikiforidou, & E. Antonopo-ulou (Eds.), Reviewing Linguistic Thought: Converging Trends for the 21st Century (Trends in Linguistics: Studies and Monographs, 161) (pp. 53–76). Berlin/New York: Mouton de Gruyter Rosch, E. (1977). "Natural Categories". Cognitive Psychology, Vol. 4:3, 328-350. Rosch, E. (1977). "Human Categorization," in Studies in Cross-Cultural Psychology, Vol. 1, 1-49,  ed. N. Warren, London: Academic Press. Rosch, E. (1978). Principles of categorization. In E. Rosch and B. B. Lloyd, eds. Cognition and categorization, 27–47.  Sadock, J. M. & A. M. Zwicky. (1985). Speech act distinctions in syntax. In T. Shopen, ed. Language typology and syntactic description: Clause structure, 155–196 (Chapter 3). Cambridge: Cambridge University Press. Schiffrin, D. (1987). Discourse Markers. (Studies in Interactional Sociolinguistics 5). Cambridge: Cambridge University Press. Smith, E. E., & Medin, D. L. (1981). Categories and concepts. Cambridge, MA: Harvard University Press. Schlobinski, P. (1992). Funktionale Grammatik und Sprachbeschreibung: Eine Untersuchung zum gesprochenen Deutsch sowie zum Chinesischen. Opladen: Westdeutscher Verlag. Takahashi, H. (2012). A Cognitive Linguistic Analysis of English Imperative, with Special Reference to Japanese Imperative. John Benjamin Publishing Company. Talmy, L. (1981). Force dynamics. Paper presented at the Conference on Language and Mental Imagery, University of California at Berkeley, May 1981. Talmy, L. (1985). Force dynamics in language and thought. Chicago Linguistic Society 21, vol. 2 (parasession): 293–337. Talmy, L. (1988). “Force dynamics in language and cognition,” Cognitive Science 12, 49-100. Talmy, L. (2000). Toward a cognitive semantics. Vols. I & II. Cambridge: MIT Press. Taylor, J. R. (1995). Linguistic categorization: Prototypes in linguistic theory. Oxford: Oxford University Press. Taylor, J. R. (2005). Linguistic categorisation. Oxford: Oxford University Press. Thornburg, L. & K.-U. Panther. (1997). Speech act metonymies. In W.-A. Liebert, G. Redeker & L. Waugh (Eds.), Discourse and Perspectives in Cognitive Linguistics (Current Issues in Linguistic Theory, 151) (pp. 205–219). Amsterdam/Philadelphia: Benjamins. Traugott, E. (1995). “The Role of the Development of Discourse Markers in a Theory of Grammaticalization”. International Conference on Historical Linguistics XII, Manchester. Vanderveken, D. (1990a). Meaning and Speech Acts I, Vol. 1: Principles of Language Use. Cam-bridge: Cambridge University Press. Vanderveken, D. (1990b). Meaning and Speech Acts II, Vol. 2: Formal Semantics of Success and Satisfaction. Cambridge: Cambridge University Press. Waltereit, R. (2002). “Imperatives, interruption in conversation, and the rise of discourse markers: A study in Italian guarda”. Linguistics 40-50. 987-1010.
انجمن زبان شناسی ایران زبان و زبان‌شناسی 23223847 انجمن زبان شناسی ایران 24 علمی-پژوهشی مدل‌سازیِ فضای درکیِ واکه‌ای در چارچوب نظریة فازی نمونۀ مورد بررسی: فارسی معیار همت‌نیا‎ ‎ شیرین‌زهرا کارشناس ارشد زبان‌شناسی ‏ همگانی غضنفری مهدی دانشگاه علم و صنعت ایران نوربخش ماندانا دانشگاه الزهرا ‏ 20 02 2019 14 28 75 95 01 03 2020 01 03 2020 Copyright © 2019, انجمن زبان شناسی ایران. 2019 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_4606.html

هدف مطالعة حاضر بررسیِ فضای واکه‌ایِ زبان فارسیِ معیار براساس نظریة فازی است که برمبنای منطق چندارزشی شکل گرفته است و در آن درجة عضویتِ تعلق یک عنصر به مجموعه، نقشی برجسته ایفا می‌کند. در این جستار، با طراحی یک آزمایش، محرک‌های مصنوعی شش واکة فارسی معیار ساخته شدند و با تغییر فرکانس دو پارامتر F1/F2، فضای واکه‌ایِ مصنوعی ایجاد شد. در ادامه، محرک‌های مصنوعی طی یک مرحله آزمون درکیِ شناسایی به سنجش گذاشته شدند. هر محرک دو بار برای 20 شرکت‌کننده (ده مرد و ده زن) پخش شد و مقادیر کمّیِ سازه‌های اول و دوم استخراج و ثبت شد. نتایج حاصل از آزمون درکی حکایت از آن دارد که شرکت‌کنندگان در بازه‌ای از فرکانس‌های F1 و F2، محرک‌های پخش‌شده بین جفت واکه‌های مجاور را به‌طور مبهم درک می‌کنند. براساس داده‌های به‌دست‌آمده، جداول «ارزش‌های قطعی» و «ارزش‌های فازی» واکه‌ها شکل گرفتند و مناطق «وضوح شنیداری» و «ابهام شنیداری» مشخص شدند. از سوی دیگر، در نظریة مجموعه‌های فازی، هر عنصر از یک مجموعه با درجة عضویتی یگانه به فضای فازی تعلق دارد، بنابراین امکان محاسبات در مناطق غیرقطعی و مبهم میسّر است. بر همین اساس، نتایج حاصل از آزمون شناسایی به‌همراه تخصیص درجه‌ای از عضویت به هر واکه، به‌خوبی هم‌پوشی واکه‌ها را در فضای واکه‌ای تبیین و آن را مدل ساخت.

 ‏: آواشناسی درکی واکه‌های فارسی معیار نظریة مجموعه‌های فازی درجة عضویت ارزش‌های ‏قطعی ارزش‌های فا بی‌جن‌خان، محمود و محمدعلی غفوریان (1375). «آموزش و بازشناسی خودکار طبقات واجی در گفتار پیوستۀ فارسی با استفاده از منطق فازی». کنفرانس بین‌المللی سیستم‌های هوشمند و شناختی: سمپوزیوم سیستم‌های فازی، پژوهشکده سیستم‌های هوشمند و IEE، 50-45. بی‌جن‌خان، محمود (1392). نظام آوایی زبان فارسی. چاپ اول. تهران: سمت. حق‌بین، فریده (1379). «مبانی توصیف زبان، منطق ارسطویی یا منطق فازی؟». تهران: بیدار، فروردین و اردیبهشت 1380، شماره 6، 29-33. رحمانی، حامد (1389). «آزمون‌های درک گفتار». پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران. غضنفری، مهدی و محمود رضایی (1389). مقدمه‌ای بر نظریه مجموعه‌های فازی. تهران: مرکز انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران. غضنفری، مهدی و زهره کاظمی (1393). اصول و مبانی سیستم‌های خبره. تهران: مرکز انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران. مک‌مورای، باب (1398). سنتز گفتار، مروری بر اپلیکیشن KlattWorks و نرم‌افزارهای جانبی آن. ترجمه: شیرین‌زهرا همت‌نیا و ماندانا نوربخش. تهران: انتشارات سیاهرود. Bell-Berti, F., L. J. Raphael, D. B. Pisoni, & J. R. Sawusch (1979). “Some relationships between speech production and perception”. Phonetica. 36, 373-383. Black, M. (1973), “Vagueness: An exercise in logic analysis”. Philosophy of science. 4:427-455. Boersma, P., & D. Weenink (2017). Praat: doing phonetics by computer (version 6.0.28) [Computer software]. from http://www.praat.org/ Buchvar, D. A. (1938). “On a three valued calculus and its application to the analysis of contradictories”. Matematicheskii Sbornik 4(2): 287-308. Cox, S. J. (1990). “Hidden Markov Models for automatic speech recognition: Theory and application”. Speech and language processing. C. Wheddon & R. Linggard (Eds.), London: Chapman and Hall, 209-230. Delattre, P., A. M. Liberman, F. S. Cooper, & L. Gerstman (1952). "An Experimental Study of Observation on One- and Two-Formant Vowel Synthesized from Spectrographic Patterns". Word. 8(3), 195-210. Fry, D.B., Abramson, A., Eimas, P. & Liberman, A. (1962). “The identification and discrimination of synthetic vowels”. Language and Speech, 5, 171-189. Fujisaki, H. & T. Kawashima (1968). “The roles of pitch and higher formants in the perception of vowels”. IEEE transactions on audio and electro-acoustic. AU-16, 73-77 Hall C. (2016). "The Perception of the /a/-/ɛ/ Vowel Continuum in British and United States English Speakers". University of Oxford. www.academia.edu Harington J. (2010). “Acoustic phonetics”. The handbook of phonetic sciences, 2, 81-129. Heisenberg, W. (1958). Physics and Philosophy. New York: Harper & row. Heyward, K. (2000), Experimental Phonetics. Harlow: Pearson Education. Hillenbrand, J., L. A. Getty, M. J. Clark, & K. Wheeler (1995). “Acoustic characteristics of American English vowels”. The Journal of the Acoustical society of America. 97, 3099-3111. Klatt, D. H. (1983). "Human and automatic speech recognition". Proceedings of the 10th International Congress of Phonetic Sciences. M. P. R. van den Broecke & A. Cohen (Eds.), Dordrecht: Foris, 183-186. Kleene, S. (1952). Many-valued logic. Stanford encyclopedia of philosophy http://plato.stanford.edu Ladefoged, P., & D. E. Broadbent (1957). "Information conveyed by vowels". The Journal of the Acoustical Society of America. 29, 98-104. Ladefoged, P. & K. Johnson (2011). A course in phonetics. Seventh edition, Cengage learning, Standford, USA. Ladefoged, P. & I. Maddieson (1999). The sounds of the world’s languages. Massachusetts: Blackwell Publishers Ltd. Levinson, S. E., & M. Y. Liberman (1981). "Speech recognition by computer". Scientific American. 244(4), 64-76. Luengo, I., E. Navas, & I. Hernáez (2010). "Feature analysis and evaluation for automatic emotion identification in speech". IEEE Transactions on Multimedia. 12(6), 490-501. Łukasiewicz, J. & A. Tarski, A. (1930). Untersuchungen über den Aussagenkalkül. Comptes Rendus des Séances de la Sociélé des Scierices et des Lettres des Varsovie Classe III, 23, 30-50. McMurray, B. (2013). KlattWorks: A [somewhat] new systematic approach to formant-based speech synthesis for empirical research. [Computer Aplication] Miller, J. D. (1989). “Auditory-perceptual interpretation of the vowel”. The Journal of the Acoustical Society of America. 85, 2114-2134. Miller, G. A., & P. E. Nicely (1955). “An analysis of perceptual confusions among some English consonants”. The Journal of the Acoustical Society of America. 27, 338–352. Oosthuizen, D. & J. Hanekom (2015). “Fuzzy Information transmission analysis for continuous speech features”. The Journal of the Acoustical Society of America. 137(4), 1983-1994. Pal, S. K., A. K. Datta, & D. Majumder (1978). “Adaptive learning algorithm in classification of fuzzy patterns: An application to vowels in CNC context”. International Journal of Systems Science. 9: 887-897. Peterson, G. E. & H. L. Barney (1952). "Control methods used in the study of vowels". The Journal of the Acoustical Society of America. 24, 175-184. Raptis, S. & G. Carayannis (1997). “Fuzzy logic for rule-based formant speech synthesis”. EuroSpeech97 Proceedings. Rhodes, Greece, vol. 3, 1599-1602. Russell, B. (1923). “Vagueness”. The Australasian Journal of Psychology and Philosophy. 1: 84-92. Taleb, A. & A. Benyettou (2010). “Arabic vowels fuzzy neural network recognition”. Journal of Applied Sciences. 10: 848-851. Tripathy, H. K., B. K. Tripathy, & K. Pradip (2008). “A knowledge based approach using fuzzy inference rules for vowel recognition”. Journal of Convergence Information Technology. 3: 51-56. Zadeh, L. A. (1965). “Fuzzy Sets”. Information and Control. 8:338–353. Zimmermann, H.-J. (2010). “Fuzzy set theory”. WIREs Computational Statistics. Vol. 2, Issue 3, Wiley Periodicals, Inc, 317-332._||_ بی‌جن‌خان، محمود و محمدعلی غفوریان (1375). «آموزش و بازشناسی خودکار طبقات واجی در گفتار پیوستۀ فارسی با استفاده از منطق فازی». کنفرانس بین‌المللی سیستم‌های هوشمند و شناختی: سمپوزیوم سیستم‌های فازی، پژوهشکده سیستم‌های هوشمند و IEE، 50-45. بی‌جن‌خان، محمود (1392). نظام آوایی زبان فارسی. چاپ اول. تهران: سمت. حق‌بین، فریده (1379). «مبانی توصیف زبان، منطق ارسطویی یا منطق فازی؟». تهران: بیدار، فروردین و اردیبهشت 1380، شماره 6، 29-33. رحمانی، حامد (1389). «آزمون‌های درک گفتار». پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران. غضنفری، مهدی و محمود رضایی (1389). مقدمه‌ای بر نظریه مجموعه‌های فازی. تهران: مرکز انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران. غضنفری، مهدی و زهره کاظمی (1393). اصول و مبانی سیستم‌های خبره. تهران: مرکز انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران. مک‌مورای، باب (1398). سنتز گفتار، مروری بر اپلیکیشن KlattWorks و نرم‌افزارهای جانبی آن. ترجمه: شیرین‌زهرا همت‌نیا و ماندانا نوربخش. تهران: انتشارات سیاهرود. Bell-Berti, F., L. J. Raphael, D. B. Pisoni, & J. R. Sawusch (1979). “Some relationships between speech production and perception”. Phonetica. 36, 373-383. Black, M. (1973), “Vagueness: An exercise in logic analysis”. Philosophy of science. 4:427-455. Boersma, P., & D. Weenink (2017). Praat: doing phonetics by computer (version 6.0.28) [Computer software]. from http://www.praat.org/ Buchvar, D. A. (1938). “On a three valued calculus and its application to the analysis of contradictories”. Matematicheskii Sbornik 4(2): 287-308. Cox, S. J. (1990). “Hidden Markov Models for automatic speech recognition: Theory and application”. Speech and language processing. C. Wheddon & R. Linggard (Eds.), London: Chapman and Hall, 209-230. Delattre, P., A. M. Liberman, F. S. Cooper, & L. Gerstman (1952). "An Experimental Study of Observation on One- and Two-Formant Vowel Synthesized from Spectrographic Patterns". Word. 8(3), 195-210. Fry, D.B., Abramson, A., Eimas, P. & Liberman, A. (1962). “The identification and discrimination of synthetic vowels”. Language and Speech, 5, 171-189. Fujisaki, H. & T. Kawashima (1968). “The roles of pitch and higher formants in the perception of vowels”. IEEE transactions on audio and electro-acoustic. AU-16, 73-77 Hall C. (2016). "The Perception of the /a/-/ɛ/ Vowel Continuum in British and United States English Speakers". University of Oxford. www.academia.edu Harington J. (2010). “Acoustic phonetics”. The handbook of phonetic sciences, 2, 81-129. Heisenberg, W. (1958). Physics and Philosophy. New York: Harper & row. Heyward, K. (2000), Experimental Phonetics. Harlow: Pearson Education. Hillenbrand, J., L. A. Getty, M. J. Clark, & K. Wheeler (1995). “Acoustic characteristics of American English vowels”. The Journal of the Acoustical society of America. 97, 3099-3111. Klatt, D. H. (1983). "Human and automatic speech recognition". Proceedings of the 10th International Congress of Phonetic Sciences. M. P. R. van den Broecke & A. Cohen (Eds.), Dordrecht: Foris, 183-186. Kleene, S. (1952). Many-valued logic. Stanford encyclopedia of philosophy http://plato.stanford.edu Ladefoged, P., & D. E. Broadbent (1957). "Information conveyed by vowels". The Journal of the Acoustical Society of America. 29, 98-104. Ladefoged, P. & K. Johnson (2011). A course in phonetics. Seventh edition, Cengage learning, Standford, USA. Ladefoged, P. & I. Maddieson (1999). The sounds of the world’s languages. Massachusetts: Blackwell Publishers Ltd. Levinson, S. E., & M. Y. Liberman (1981). "Speech recognition by computer". Scientific American. 244(4), 64-76. Luengo, I., E. Navas, & I. Hernáez (2010). "Feature analysis and evaluation for automatic emotion identification in speech". IEEE Transactions on Multimedia. 12(6), 490-501. Łukasiewicz, J. & A. Tarski, A. (1930). Untersuchungen über den Aussagenkalkül. Comptes Rendus des Séances de la Sociélé des Scierices et des Lettres des Varsovie Classe III, 23, 30-50. McMurray, B. (2013). KlattWorks: A [somewhat] new systematic approach to formant-based speech synthesis for empirical research. [Computer Aplication] Miller, J. D. (1989). “Auditory-perceptual interpretation of the vowel”. The Journal of the Acoustical Society of America. 85, 2114-2134. Miller, G. A., & P. E. Nicely (1955). “An analysis of perceptual confusions among some English consonants”. The Journal of the Acoustical Society of America. 27, 338–352. Oosthuizen, D. & J. Hanekom (2015). “Fuzzy Information transmission analysis for continuous speech features”. The Journal of the Acoustical Society of America. 137(4), 1983-1994. Pal, S. K., A. K. Datta, & D. Majumder (1978). “Adaptive learning algorithm in classification of fuzzy patterns: An application to vowels in CNC context”. International Journal of Systems Science. 9: 887-897. Peterson, G. E. & H. L. Barney (1952). "Control methods used in the study of vowels". The Journal of the Acoustical Society of America. 24, 175-184. Raptis, S. & G. Carayannis (1997). “Fuzzy logic for rule-based formant speech synthesis”. EuroSpeech97 Proceedings. Rhodes, Greece, vol. 3, 1599-1602. Russell, B. (1923). “Vagueness”. The Australasian Journal of Psychology and Philosophy. 1: 84-92. Taleb, A. & A. Benyettou (2010). “Arabic vowels fuzzy neural network recognition”. Journal of Applied Sciences. 10: 848-851. Tripathy, H. K., B. K. Tripathy, & K. Pradip (2008). “A knowledge based approach using fuzzy inference rules for vowel recognition”. Journal of Convergence Information Technology. 3: 51-56. Zadeh, L. A. (1965). “Fuzzy Sets”. Information and Control. 8:338–353. Zimmermann, H.-J. (2010). “Fuzzy set theory”. WIREs Computational Statistics. Vol. 2, Issue 3, Wiley Periodicals, Inc, 317-332.
انجمن زبان شناسی ایران زبان و زبان‌شناسی 23223847 انجمن زبان شناسی ایران 24 علمی-پژوهشی ابزارهای زبانیِ مفهوم‌سازیِ مرگ در پیکره‌ای از زبان فارسی:‏ رویکردی شناختی و فرهنگی قوچانی بیتا دانشجوی دکترای ‏زبان‌شناسی ‏پژوهشگاه علوم ‏انسانی و ‏مطالعات ‏فرهنگی جولایی کامیار دانشجوی دکترای ‏زبان‌شناسی ‏پژوهشگاه علوم ‏انسانی و ‏مطالعات ‏فرهنگی 20 02 2019 14 28 97 119 01 03 2020 01 03 2020 Copyright © 2019, انجمن زبان شناسی ایران. 2019 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_4608.html

مقالة حاضر به بررسی نحوة مفهوم‌سازی فارسی‌زبانان از مرگ می‌پردازد. در این پژوهش از 15 اثر از ادبیات معاصر فارسی از بازه زمانی 1318 تا 1366 از پایگاه دادگان زبان فارسی و همچنین منتخبی از 150 مورد آگهی‌ ترحیم و نوشته‌های سنگ مزار مربوط به دو دهة اخیر به‌عنوانِ داده استفاده شد و تلاش شد به‌کمکِ روش پیکره‌ای و در ادامه با روش تحلیلی و توصیفی، ‌به این سؤال پاسخ داده شود که فارسی‌زبانان واژة مرگ را با استفاده از چه نوع ابزارهای زبانی مفهوم‌سازی می‌کنند و چه عناصر فرهنگی در این مفهوم‌سازی دخیل هستند. بدین منظور جملاتی که به‌صورتِ مستقیم یا غیرمستقیم حاوی مفهوم مرگ بودند از پیکره‌های ذکرشده استخراج شدند. سپس با درنظرداشتنِ چارچوب نظریِ استعاره‌های مفهومیِ لیکاف و جانسون (1980) و همچنین مفهوم‌سازی فرهنگی شریفیان (2011) تلاش شد تا با رویکردی شناختی- فرهنگی روش‌های مفهوم‌سازی مرگ نزد فارسی‌زبانان مشخص شود. به این دلیل که مرگ از ماهیتی مبهم، ترس‌آور و به‌شدت انتزاعی برخوردار است و یک دژواژه محسوب می‌شود، بنابراین به‌کاربردنِ آن در زبان روزمره نیازمند استفاده از راه‌کارِ حسن­تعبیر یا به‌گویی است که داده‌های پیکره‌ای نیز این موضوع را تأیید می‌کنند. همچنین مشخص شد که فارسی‌زبانان از سازوکارهای شناختیِ استعاره (67 اسم‌نگاشت) و مجاز مفهومی (6 مورد) برای مفهوم‌سازی مرگ استفاده می‌کنند که البته نقش استعاره‌های مفهومی پررنگ‌تر است. در شکل‌گیریِ این استعاره‌ها، باورها و اعتقادات مذهبی و فرهنگی نقش بسزایی دارد.

 استعاره‌ مفهومی ‎ ‎مرگ حسن تعبیر دژواژه مفهوم‌سازی فرهنگی آقاگل‌زاده، فردوس و شیرین پورابراهیم (1392). «استعاره‌های مرگ در متون مذهبی: رویکرد معنی‌شناسی شناختی». مجله بین‌المللی علوم انسانی. س20، ش4. صص 78-61. ابراهیمی، نادر (1345). بار دیگر شهری که دوست می‌داشتم. اراک: طرفه. افراشی، آزیتا (1395). مبانی معناشناسی شناختی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. بدخشان، ابراهیم و سجاد موسوی (1393). بررسی زبان‌شناختیِ به‌گویی در زبان فارسی. پایان‌نامة کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه کردستان. پارسی‌پور، شهرنوش (1324). طوبا و معنای شب. تهران: البرز. پیروز، غلامرضا و منیره محرابی کالی (1394). «بررسی استعاره‌های معنی‌شناختیِ حسن تعبیرات مرتبط با مرگ در غزلیات حافظ». ادب‌پژوهی. پاییز 1394. 103-81. جولایی، کامیار (1391). استعاره‌های مفهومی از منظر معنی‌شناسی شناختی: یک تحلیل پیکره‌مدار. پایان‌نامه کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. چوبک، صادق (1328). انتری که لوطیش مرده بود. تهران: جاویدان. چوبک، صادق (1345). روز اول قبر. تهران: جاویدان. دانشور، سیمین (1348). سووشون. تهران: خوارزمی. دولت‌آبادی، محمود (1370). روزگار سپری‌شدۀ مردم سالخورده. تهران: چشمه. رحیمی، مصطفی (1356) تیاله. تهران: جاویدان. روح‌الامینی، محمود (1379). نمودارهای فرهنگی و اجتماعی در ادبیات فارسی، تهران: انتشارات نقش جهان. زارع، بدری (1392). بررسی استعاره‌های زندگی و مرگ در زبان فارسی: نظریة استعارة مفهومی. پایان‌نامة کارشناسی ارشد. دانشگاه شیراز. زمانی آشتیانی، ابراهیم (1343). آرزو. تهران: دنیای کتاب. ساعدی، غلامحسین (1356) توپ. تهران: آگاه. صادقی، بهرام (1340). ملکوت. تهران: زمان. عبدالکریمی، سپیده (1392). فرهنگ توصیفی زبان‌شناسی اجتماعی. تهران: انتشارات علمی. فراروی، جمشید (1387). فرهنگ طیفی. تهران: هرمس. گلستان، ابراهیم (1327). ماه آخر پاییز. تهران: بازتاب نگار. گلستان، ابراهیم (1353). اسرار گنج دره جنی. چ.4، تهران: بازتاب نگار. محمدعلی، محمد (1366). بازنشستگی. تهران: معین. موسوی، سجاد (1391). «بررسی زبان‌شناختی حسن تعبیر در زبان فارسی». جستارهای زبانی. دورة 5، شمارة 1، پیاپی 7، 26-1. مؤدب، علی‌محمد (1387)، یاد مرگ در قرآن و بیان امیرالمؤمنین (ع) و پی‌جویی آن در ادب فارسی (بررسی موردی سعدی). پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق (ع). هدایت، صادق (1315). بوف کور. تهران: جاویدان. Apresjan, R. (1997). “Emotion metaphors & cross-Linguistic conceptualization of emotions”. in Cuadernos de Filologin inglesa.Vol.6, No.12, 179-195. Bultinck. B. (1998). Metaphors We Die by: Conceptualizations of death in English and their implications for the theory of metaphor. Antwerpen:University of Antwerp. Crystal, D. (2003). The Cambridge Encyclopedia of the English Language. Cambridge: Cambridge University Press. Deignan, A. (2005). Metaphor and Corpus Linguistics. Amsterdam: John Benjamins Pub. Fauconnier. G & M. Turner (1998). "Conceptual integration networks". Cognitive Sciences. 22 (2), 133-187. Fernandez, E. C. (2006). “The Language of Death: Euphemism and Conceptual Metaphorization in Victorian Obituaries”. SKY Journal of Linguistics 19 (2006),101-130. Galal, M. M. (2014). “Death Euphemism in English and Arabic:A Conceptual Meraphorization Approach.” In International Journal of Linguistics, Vol. 6, No.1, 153-170.  Hume, J. (2000). Obituaries in American Culture. Jackson: University Press of Mississippi. Kövecses, Z. (2005). Metaphor in Culture: Universality and Variation. Cambridge: Cambridge University Press. Lakoff, G. (1993). “The contemporary theory of metaphor”. In Metaphor and thought. A. Ortony (Ed.), Cambridge: Cambridge University Press, 202–251. Lakoff, G. & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. Chicago,: University of Chicago Press. Lakoff, G. & Turner, M. )1989(. More Than Cool Reason: A FieldGuide to Poetic Metaphor. Chicago: University of Chicago Press. Mandler, J. (1984). Stories, Scripts and Scenes: Aspects of Schema Theory. Hillsdale, NJ: Erlbaum. Marin -Arrese, J.  (1996). “To Die, To Sleep: A contrastive study of metaphors for death and dying in English and Spanish.” In Language Sciences 18(1):37-52. Moreno, C. F. (1998). “Time, Life and Death metaphors in Shakespeare’s sonnets: The Lakoffian approach to poetic metaphors.” In RESLA, 13 (1998-99): 287-304. Moses,R & Merelli, G.D. (2003). “Obituaries and the Discursive Construction of Dying and Living.” In Texas Linguistic Forum 47: 123-130 Nishida, H. (1999). “A Cognitive approach to intercultural communication based on schema theory.” International Journal of Intercultural Relations. 23(5), 753-777. Nyakoe, D. G. et al. (2012). “Conceptualization of ‛Death is a Journey’ and ‛Death as Rest’ in EkeGusii Euphemism”. in Theory and Practice in Language Studies. Vol.2, N0.7, 1452-1457. Palmer, G. B. (1996). Toward a Theory of Cultural Linguistics. Austin: University of Texas Press. Quinn, N. & D. Holland (Eds.). (1987). Cultural Models in Language and Thought. Cambridge: Cambridge University Press. Searle, J. R. (1993). "Metaphor". In Metaphor and Thought. A. Ortony (Ed.), Cambridge: Cambridge University Press, 83–111. Sharifian, F. (2011). Cultural Conceptualization and Language: Theoretical framework and applications. Monash University, John Benjamins B.V Solheim, M. A. D. (2014). Death by Metaphor: A study of metaphor and conceptualizations of death in British and American obituaries. M. A. thesis to the Department of Literature, Area Studies and European Languages. University of Oslo Tian, C. (2014). “A Contrastive Study of Death Metaphors in English and Chinese”. In International Journal of English Linguistics. Vol.4, No.6. Yu, N. (2008). "Metaphor from body and culture". In The Cambridge handbook of metaphor and thought. R. W. Gibbs, Jr. (Ed.), New York, NY, US: Cambridge University Press, 247-261._||_ آقاگل‌زاده، فردوس و شیرین پورابراهیم (1392). «استعاره‌های مرگ در متون مذهبی: رویکرد معنی‌شناسی شناختی». مجله بین‌المللی علوم انسانی. س20، ش4. صص 78-61. ابراهیمی، نادر (1345). بار دیگر شهری که دوست می‌داشتم. اراک: طرفه. افراشی، آزیتا (1395). مبانی معناشناسی شناختی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. بدخشان، ابراهیم و سجاد موسوی (1393). بررسی زبان‌شناختیِ به‌گویی در زبان فارسی. پایان‌نامة کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه کردستان. پارسی‌پور، شهرنوش (1324). طوبا و معنای شب. تهران: البرز. پیروز، غلامرضا و منیره محرابی کالی (1394). «بررسی استعاره‌های معنی‌شناختیِ حسن تعبیرات مرتبط با مرگ در غزلیات حافظ». ادب‌پژوهی. پاییز 1394. 103-81. جولایی، کامیار (1391). استعاره‌های مفهومی از منظر معنی‌شناسی شناختی: یک تحلیل پیکره‌مدار. پایان‌نامه کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. چوبک، صادق (1328). انتری که لوطیش مرده بود. تهران: جاویدان. چوبک، صادق (1345). روز اول قبر. تهران: جاویدان. دانشور، سیمین (1348). سووشون. تهران: خوارزمی. دولت‌آبادی، محمود (1370). روزگار سپری‌شدۀ مردم سالخورده. تهران: چشمه. رحیمی، مصطفی (1356) تیاله. تهران: جاویدان. روح‌الامینی، محمود (1379). نمودارهای فرهنگی و اجتماعی در ادبیات فارسی، تهران: انتشارات نقش جهان. زارع، بدری (1392). بررسی استعاره‌های زندگی و مرگ در زبان فارسی: نظریة استعارة مفهومی. پایان‌نامة کارشناسی ارشد. دانشگاه شیراز. زمانی آشتیانی، ابراهیم (1343). آرزو. تهران: دنیای کتاب. ساعدی، غلامحسین (1356) توپ. تهران: آگاه. صادقی، بهرام (1340). ملکوت. تهران: زمان. عبدالکریمی، سپیده (1392). فرهنگ توصیفی زبان‌شناسی اجتماعی. تهران: انتشارات علمی. فراروی، جمشید (1387). فرهنگ طیفی. تهران: هرمس. گلستان، ابراهیم (1327). ماه آخر پاییز. تهران: بازتاب نگار. گلستان، ابراهیم (1353). اسرار گنج دره جنی. چ.4، تهران: بازتاب نگار. محمدعلی، محمد (1366). بازنشستگی. تهران: معین. موسوی، سجاد (1391). «بررسی زبان‌شناختی حسن تعبیر در زبان فارسی». جستارهای زبانی. دورة 5، شمارة 1، پیاپی 7، 26-1. مؤدب، علی‌محمد (1387)، یاد مرگ در قرآن و بیان امیرالمؤمنین (ع) و پی‌جویی آن در ادب فارسی (بررسی موردی سعدی). پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق (ع). هدایت، صادق (1315). بوف کور. تهران: جاویدان. Apresjan, R. (1997). “Emotion metaphors & cross-Linguistic conceptualization of emotions”. in Cuadernos de Filologin inglesa.Vol.6, No.12, 179-195. Bultinck. B. (1998). Metaphors We Die by: Conceptualizations of death in English and their implications for the theory of metaphor. Antwerpen:University of Antwerp. Crystal, D. (2003). The Cambridge Encyclopedia of the English Language. Cambridge: Cambridge University Press. Deignan, A. (2005). Metaphor and Corpus Linguistics. Amsterdam: John Benjamins Pub. Fauconnier. G & M. Turner (1998). "Conceptual integration networks". Cognitive Sciences. 22 (2), 133-187. Fernandez, E. C. (2006). “The Language of Death: Euphemism and Conceptual Metaphorization in Victorian Obituaries”. SKY Journal of Linguistics 19 (2006),101-130. Galal, M. M. (2014). “Death Euphemism in English and Arabic:A Conceptual Meraphorization Approach.” In International Journal of Linguistics, Vol. 6, No.1, 153-170.  Hume, J. (2000). Obituaries in American Culture. Jackson: University Press of Mississippi. Kövecses, Z. (2005). Metaphor in Culture: Universality and Variation. Cambridge: Cambridge University Press. Lakoff, G. (1993). “The contemporary theory of metaphor”. In Metaphor and thought. A. Ortony (Ed.), Cambridge: Cambridge University Press, 202–251. Lakoff, G. & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. Chicago,: University of Chicago Press. Lakoff, G. & Turner, M. )1989(. More Than Cool Reason: A FieldGuide to Poetic Metaphor. Chicago: University of Chicago Press. Mandler, J. (1984). Stories, Scripts and Scenes: Aspects of Schema Theory. Hillsdale, NJ: Erlbaum. Marin -Arrese, J.  (1996). “To Die, To Sleep: A contrastive study of metaphors for death and dying in English and Spanish.” In Language Sciences 18(1):37-52. Moreno, C. F. (1998). “Time, Life and Death metaphors in Shakespeare’s sonnets: The Lakoffian approach to poetic metaphors.” In RESLA, 13 (1998-99): 287-304. Moses,R & Merelli, G.D. (2003). “Obituaries and the Discursive Construction of Dying and Living.” In Texas Linguistic Forum 47: 123-130 Nishida, H. (1999). “A Cognitive approach to intercultural communication based on schema theory.” International Journal of Intercultural Relations. 23(5), 753-777. Nyakoe, D. G. et al. (2012). “Conceptualization of ‛Death is a Journey’ and ‛Death as Rest’ in EkeGusii Euphemism”. in Theory and Practice in Language Studies. Vol.2, N0.7, 1452-1457. Palmer, G. B. (1996). Toward a Theory of Cultural Linguistics. Austin: University of Texas Press. Quinn, N. & D. Holland (Eds.). (1987). Cultural Models in Language and Thought. Cambridge: Cambridge University Press. Searle, J. R. (1993). "Metaphor". In Metaphor and Thought. A. Ortony (Ed.), Cambridge: Cambridge University Press, 83–111. Sharifian, F. (2011). Cultural Conceptualization and Language: Theoretical framework and applications. Monash University, John Benjamins B.V Solheim, M. A. D. (2014). Death by Metaphor: A study of metaphor and conceptualizations of death in British and American obituaries. M. A. thesis to the Department of Literature, Area Studies and European Languages. University of Oslo Tian, C. (2014). “A Contrastive Study of Death Metaphors in English and Chinese”. In International Journal of English Linguistics. Vol.4, No.6. Yu, N. (2008). "Metaphor from body and culture". In The Cambridge handbook of metaphor and thought. R. W. Gibbs, Jr. (Ed.), New York, NY, US: Cambridge University Press, 247-261.
انجمن زبان شناسی ایران زبان و زبان‌شناسی 23223847 انجمن زبان شناسی ایران 24 علمی-پژوهشی کلمات مرکبِ «انعکاسی» در فارسی: انگارۀ دستوری‌شدگی داوری شادی دکترای دانشگاه علوم پزشکی تهران 20 02 2019 14 28 121 146 01 03 2020 01 03 2020 Copyright © 2019, انجمن زبان شناسی ایران. 2019 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_4610.html

انعکاسی‌ها در مطالعات زبان‌شناسی به آن دسته از واحدهای زبانی اطلاق می‌شوند که به‌دلیلِ رمزگذاری هم‌مرجع‌بودگی میان فاعل و موضوع دیگر فعل (مفعول مستقیم یا غیرمستقیم) یا تأکید برگروه اسمی در جمله به‌کار گرفته می‌شوند. مختصر حاضر بر آن است تا به بررسی آن دسته از کلمات مرکب در زبان فارسی بپردازد که با عناصر انعکاسیِ: «خویش» و «خویشتن» و عنصر انعکاسی و انعکاسیِ تأکیدیِ «خود» پدید می‌آیند. این بررسی با هدفِ واکاویِ ویژگیِ این دسته از واژگان مرکب در به‌تصویرکشیدنِ «ساخت موضوعی»ِ کامل، یعنی رمزگذاری همۀ موضوعات و با مشخصۀ «انعکاسی» درون یک واژه و همچنین مفهوم «تأکید» به انجام رسیده است. در این زاویه از واکاوی، مقالۀ حاضر از تحلیل کونیش (2011) در بررسی ساخت موضوعیِ ترکیبات اسمی با انعکاسی‌ها پیروی کرده است. از آنجا که بخشی از تحلیل‌های پژوهش نیازمند کاوش‌های درزمانی بوده است، اصول انگارۀ دستوری‌شدگی به خدمت گرفته شده‌اند. این کاوش‌ها حاکی از این حقیقت بودند که عناصر انعکاسی در ترکیبات واژگانی نیز تنها حامل مفاهیمی بودند که در ساخت‌های نحوی رمزگذاری می‌کنند. داده‌های پژوهش نشان می‌دهند که پیدایش ترکیبات واژگانی با عناصر انعکاسی، در فصل مشترک نحو و واژگان به وقوع می‌پیوندد، از این‌رو ترکیبات مذکور از میزان ترکیب‌پذیریِ بالایی برخوردارند. همچنین مشخص شد که زبان فارسی، همانند دیگر زبان‌های دنیا، مفهوم انعکاس را پیش از مفهوم قیدیِ «تأکید» در ترکیبات واژگانی رمزگذاری کرده‌است. نتایج این مقاله نشان می دهد که رمزگذاریِ مفهومِ «انعکاس»، رابطۀ فاعل و مفعول مستقیم و نیز کاربرد انعکاسیِ «خود»، به میزان قابل توجهی به‌ترتیب از رمزگذاریِ مفهومِ «تأکید»، رابطۀ فاعل و مفعول غیرمستقیم و نیز کاربرد دیگر عناصر انعکاسی بیشتر بوده‌است.

 انعکاسی‌ها انعکاسی‌های تأکیدی ترکیبات واژگانی ساخت موضوع دستوری‌شدگی.‏ آسانا، جاماسب جی دستور منوچهر جی جاماسب آسانا (1391). متن‎های پهلوی. گردآوری: سعید عریان. تهران: نشر علمی. آفتابی، زهره و فرهاد ساسانی (1391). «بررسی واژه‌سازی پسانحوی در زبان فارسی». مجموعه مقالات سومین کارگاه آموزشی و پژوهشی صرف. به کوشش فریبا قطره و شهرام مدرس خیابانی، تهران: انجمن زبان‌شناسی ایران و نشر نویسه پارسی.  [WU1]  احمدی، بابک (1380). ساختار و تأویل متن. تهران: نشر مرکز. اشمیت، رودیگر (1386). راهنمای زبان‌های ایرانی (جلد اول). ترجمه فارسی زیر نظر حسن رضایی باغ بیدی، تهران: ققنوس. حسن دوست، محمد (1393). فرهنگ ریشه‌ شناختی زبان فارسی (جلد دوم). تهران: فرهنگستان زبان وادب فارسی. خانلری، پرویز ( 1377 ). تاریخ زبان فارسی. تهران: انتشارات فردوس. داوری، شادی (1395). تکوین انعکاسی‌ها و انعکاسی‌های تأکیدی در زبان فارسی: رویکرد دستوری‌شدگی. دستور: ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان. ش12.[WU2]  ژینیو، فیلیپ (1382). ارداویرافنامه. ترجمه ژاله آموزگار، تهران: معین. شقاقی، ویدا (1391). «صرف پسا نحوی». در مجموعه مقالات نخستین کارگاه آموزشی و پژوهشی صرف. به‌کوششِ ویدا شقاقی، تهران: انجمن زبان‌شناسی ایران و نشر نویسه پارسی، 16-1. طباطبایی، علاءالدین (1382). اسم و صفت مرکب در فارسی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. طباطبایی، علاءالدین (1395). ترکیب در زبان فارسی. تهران: کتاب بهار. عمادی، احسان (1395). «قصه‌های شب». مجله داستان. ش71، تهران: گروه انتشارات همشهری. [WU3]  کاردر، مرتضی (1395). «اُزو». مجله داستان. ش71، تهران: گروه انتشارات همشهری. [WU4]  کشاورز، کریم (1388). هزار سال نثر پارسی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. کنت، رولاند گراب (1384). فارسی باستان: متون و واژه‌نامه. ترجمه: سعید عریان، تهران: پژوهشکده زبان و گویش، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری. مدرس خیابانی، شهرام (1389). «رویکرد آماری به صرف پسانحوی». مجموعه مقالات نخستین کارگاه آموزشی و پژوهشی صرف. به‌کوششِ ویدا شقاقی، تهران: انجمن زبان‌شناسی ایران و نشر نویسه پارسی، 87-73. مشکوه‌الدینی، مهدی (1387). دستور زبان فارسی: واژگان و پیوندهای ساختی. تهران: سمت. مکنزی، دیوید نیل (1390). فرهنگ کوچک زبان پهلوی. ترجمه: مهشید میرفخرایی، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. مولایی، چنگیز (1387).راهنمای زبان فارسی باستان: دستور زبان، گزیده­ی متون، واژه­نامه. تهران: مهرنامگ. نغزگوی کهن، مهرداد (1387). «بررسی فرآیند دستوری‌شدگی در فارسی جدید». دستور: ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان، ش4، 24-3. نغرگوی کهن، مهرداد (1392). «بررسی شیوۀ تکوین بعضی از ضمایر در فارسی نو». رنج و گنج (ارجنامۀ دکتر زهره زرشناس. به‌کوششِ ویدا نداف، فرزانه گشتاسب و محمد شکری فومشی)، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. نغزگوی کهن، مهرداد و محمد راسخ مهند (1391). «دستوری‌شدگی و بسط استعاری». پژوهش‌های زبانی. س3، ش1، انتشارات دانشگاه تهران[WU5] . وحیدیان کامیار، تقی و غلامرضا عمرانی (1390). دستور زبان فارسی (1). تهران: سمت. همایون، همادخت (1379.واژه نامه­ی زبان­شناسی و علوم وابسته. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. Baron, I., & M. Herslund (1998). "Support Verb Constructions as Predicate Formation". The Structure of the Lexicon in Functional Grammar. H. Olbertz, K. Hengeveld, & J. S. García (eds.), Amsterdam: John Benjamin Publishing Co, 99-116. Bruner[WU6] , Ch. J. (1977). A Syntax of Western Middle Iranian. Delmar, N.Y.: Caravan Books. Chomsky, N (1981). Lectures on Government and Binding. Dordrecht: Foris. Chomsky, N (1995). The Minimalist Program. Cambridge, Mass: MIT Press. Dik, S. C. (1989). The Theory of Functional Grammar. Part 1: The Structure of the Clause. Dordrecht: Foris. Di Sciullo, A-M., & E. Williams (1987). On the Definition of Word. Cambridge MA: MIT Press. Haspelmath, M. & A. D. Sims (2012). Understanding Morphology (second edition). London: Hachette UK company. Hopper, P & Traugott, E. C (2008). Grammaticalization. Cambridge: Cambridge University Press. König, E., & P. Siemund (2000). "Intensifiers and reflexives: a typological perspective". Reflexives: Forms and Functions. Z. Frajzyngier, & T. S. Curl (Eds.), Amsterdam: John Benjamin Publishing Co., 41–74. König, E. & V. Gast (eds.) (2002). ... Reflexive pronouns and other uses of self-forms in English. Zeitschrift für Anglistik und Amerikanistik 50.3: 1-14. König, E. (2011). "Reflexive Nominal Compounds". Studies in Language. 35.1, 112-127. Levin, B., & M. Rappaport (1995). "Lexical semantics and syntactic structure". The handbook of contemporary semantic theory. S. Lappin (ed.), 487-507. Schladt, M. (2000). "The typology and grammaticalization of reflexives". Reflexives: Forms and Functions. Z. Frajzyngier, & T. S. Curl (Eds.),41–74. Selkirk, E. (1982). The Syntax of Words. Cambridge, MA: MIT Press._||_ آسانا، جاماسب جی دستور منوچهر جی جاماسب آسانا (1391). متن‎های پهلوی. گردآوری: سعید عریان. تهران: نشر علمی. آفتابی، زهره و فرهاد ساسانی (1391). «بررسی واژه‌سازی پسانحوی در زبان فارسی». مجموعه مقالات سومین کارگاه آموزشی و پژوهشی صرف. به کوشش فریبا قطره و شهرام مدرس خیابانی، تهران: انجمن زبان‌شناسی ایران و نشر نویسه پارسی.  [WU1]  احمدی، بابک (1380). ساختار و تأویل متن. تهران: نشر مرکز. اشمیت، رودیگر (1386). راهنمای زبان‌های ایرانی (جلد اول). ترجمه فارسی زیر نظر حسن رضایی باغ بیدی، تهران: ققنوس. حسن دوست، محمد (1393). فرهنگ ریشه‌ شناختی زبان فارسی (جلد دوم). تهران: فرهنگستان زبان وادب فارسی. خانلری، پرویز ( 1377 ). تاریخ زبان فارسی. تهران: انتشارات فردوس. داوری، شادی (1395). تکوین انعکاسی‌ها و انعکاسی‌های تأکیدی در زبان فارسی: رویکرد دستوری‌شدگی. دستور: ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان. ش12.[WU2]  ژینیو، فیلیپ (1382). ارداویرافنامه. ترجمه ژاله آموزگار، تهران: معین. شقاقی، ویدا (1391). «صرف پسا نحوی». در مجموعه مقالات نخستین کارگاه آموزشی و پژوهشی صرف. به‌کوششِ ویدا شقاقی، تهران: انجمن زبان‌شناسی ایران و نشر نویسه پارسی، 16-1. طباطبایی، علاءالدین (1382). اسم و صفت مرکب در فارسی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. طباطبایی، علاءالدین (1395). ترکیب در زبان فارسی. تهران: کتاب بهار. عمادی، احسان (1395). «قصه‌های شب». مجله داستان. ش71، تهران: گروه انتشارات همشهری. [WU3]  کاردر، مرتضی (1395). «اُزو». مجله داستان. ش71، تهران: گروه انتشارات همشهری. [WU4]  کشاورز، کریم (1388). هزار سال نثر پارسی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. کنت، رولاند گراب (1384). فارسی باستان: متون و واژه‌نامه. ترجمه: سعید عریان، تهران: پژوهشکده زبان و گویش، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری. مدرس خیابانی، شهرام (1389). «رویکرد آماری به صرف پسانحوی». مجموعه مقالات نخستین کارگاه آموزشی و پژوهشی صرف. به‌کوششِ ویدا شقاقی، تهران: انجمن زبان‌شناسی ایران و نشر نویسه پارسی، 87-73. مشکوه‌الدینی، مهدی (1387). دستور زبان فارسی: واژگان و پیوندهای ساختی. تهران: سمت. مکنزی، دیوید نیل (1390). فرهنگ کوچک زبان پهلوی. ترجمه: مهشید میرفخرایی، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. مولایی، چنگیز (1387).راهنمای زبان فارسی باستان: دستور زبان، گزیده­ی متون، واژه­نامه. تهران: مهرنامگ. نغزگوی کهن، مهرداد (1387). «بررسی فرآیند دستوری‌شدگی در فارسی جدید». دستور: ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان، ش4، 24-3. نغرگوی کهن، مهرداد (1392). «بررسی شیوۀ تکوین بعضی از ضمایر در فارسی نو». رنج و گنج (ارجنامۀ دکتر زهره زرشناس. به‌کوششِ ویدا نداف، فرزانه گشتاسب و محمد شکری فومشی)، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. نغزگوی کهن، مهرداد و محمد راسخ مهند (1391). «دستوری‌شدگی و بسط استعاری». پژوهش‌های زبانی. س3، ش1، انتشارات دانشگاه تهران[WU5] . وحیدیان کامیار، تقی و غلامرضا عمرانی (1390). دستور زبان فارسی (1). تهران: سمت. همایون، همادخت (1379.واژه نامه­ی زبان­شناسی و علوم وابسته. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. Baron, I., & M. Herslund (1998). "Support Verb Constructions as Predicate Formation". The Structure of the Lexicon in Functional Grammar. H. Olbertz, K. Hengeveld, & J. S. García (eds.), Amsterdam: John Benjamin Publishing Co, 99-116. Bruner[WU6] , Ch. J. (1977). A Syntax of Western Middle Iranian. Delmar, N.Y.: Caravan Books. Chomsky, N (1981). Lectures on Government and Binding. Dordrecht: Foris. Chomsky, N (1995). The Minimalist Program. Cambridge, Mass: MIT Press. Dik, S. C. (1989). The Theory of Functional Grammar. Part 1: The Structure of the Clause. Dordrecht: Foris. Di Sciullo, A-M., & E. Williams (1987). On the Definition of Word. Cambridge MA: MIT Press. Haspelmath, M. & A. D. Sims (2012). Understanding Morphology (second edition). London: Hachette UK company. Hopper, P & Traugott, E. C (2008). Grammaticalization. Cambridge: Cambridge University Press. König, E., & P. Siemund (2000). "Intensifiers and reflexives: a typological perspective". Reflexives: Forms and Functions. Z. Frajzyngier, & T. S. Curl (Eds.), Amsterdam: John Benjamin Publishing Co., 41–74. König, E. & V. Gast (eds.) (2002). ... Reflexive pronouns and other uses of self-forms in English. Zeitschrift für Anglistik und Amerikanistik 50.3: 1-14. König, E. (2011). "Reflexive Nominal Compounds". Studies in Language. 35.1, 112-127. Levin, B., & M. Rappaport (1995). "Lexical semantics and syntactic structure". The handbook of contemporary semantic theory. S. Lappin (ed.), 487-507. Schladt, M. (2000). "The typology and grammaticalization of reflexives". Reflexives: Forms and Functions. Z. Frajzyngier, & T. S. Curl (Eds.),41–74. Selkirk, E. (1982). The Syntax of Words. Cambridge, MA: MIT Press.
انجمن زبان شناسی ایران زبان و زبان‌شناسی 23223847 انجمن زبان شناسی ایران 24 علمی-پژوهشی فرایندهای واجی بعد از کاشت حلزون:‏ مطالعۀ موردی گفتار دانش‌آموزان فارسی‌زبان مقطع ابتدایی احدی حوریه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی عربعلی فرزانه کارشناسی ارشد زبان‌شناسی 20 02 2019 14 28 147 162 01 03 2020 01 03 2020 Copyright © 2019, انجمن زبان شناسی ایران. 2019 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_4613.html

خطاهای گفتاری یا فرایندهای واجی معمولاً تا شش‌سالگی در کودکان طبیعی از بین می‌روند اما در کودکان کم‌شنوا زوال آنها مدت زمان بیشتری به طول می­انجامد و ممکن است بعد از شش‌سالگی نیز مشاهده شوند. بسیاری از محققان معتقدند کاشت حلزون باعث می‌شود توانایی‌های گفتاری کودکان کم‌شنوا همپا با کودکان طبیعی رشد کند؛ لذا لازم است وجود و نوع فرایندهای واجی موجود در خطاهای تولیدی آنها مشخص شود تا در درمان مورد توجه قرار گیرد؛ از سوی دیگر با توجه به متفاوت بودن این فرایندها در زبان‌ها و گویش‌های [FA1] مختلف و انجام نشدن این پژوهش در زبان فارسی، لازم است گامی در این جهت برداشته شود تا مبنای مطالعات بیشتر قرار گیرد. برای بررسی و توصیف فرآیندهای واجی در گفتار کودکانی که عمل کاشت حلزون[FA2]  انجام داده­اند، با استفاده از آزمون واجی استاندارد فرآیندهای واجی طبیعی و غیرطبیعی موجود در گفتار پیوستۀ 4 کودک کم‌شنوای کاشت حلزون از پایه‌های مختلف دورۀ اول مقطع ابتدایی مدارس ناشنوایان بررسی و خطاهای گفتاری آنها تحلیل شد. بررسی نتایج نشان داد فرایندهای واجی طبیعی هنوز در این کودکان وجود دارد و بیشترین نوع آن حذف همخوان پایانی (25/11) و کمترین نوع آنها کاهش خوشه (75/0) است. حذف همخوان پایانی، پیشین‌شدگی، واک‌‌‌رفتگی و واک‌دارشدگی چهار فرایند واجی طبیعی هستند که علاوه بر داشتن مقادیر حداکثری، در هر چهار نمونه نیز وجود دارند و از فرایندهای واجی غیرطبیعی، بیشترین میانگین مربوط به پسین‌شدگی است (75/3) که در هر چهار نمونه یافت شده است. با توجه به یافته‌های پژوهش، فرآیندهای طبیعی و غیرطبیعی در کودکان کاشت حلزون وجود دارد اما با افزایش سن در نمونۀ چهارم کمتر شده است.  [FA1]گویش‌ها (؟)  [FA2]کودکانی که عمل کاشت حلزون انجام داده اند

 کاشت حلزون کم‌شنوا فارسی‌زبان فرآیندهای واجی طبیعی و غیرطبیعی تحلیل واجی.‏ جلیله‌وند، ناهید و همکاران (1390). «بررسی فرایندهای واجی کودکان 4 تا 6 سالۀ فارسی‌زبان». زبان و زبان‌شناسی. دورۀ 7، ش13، 60-51. درخشنده، فاطمه (1375). بررسی نظام آوایی کودکان فارسی‌زبان 4 تا 5 سالۀ شهر تهران. پایان‎نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران رضاپور، مرضیه، آذر مهری و سایه طهباز (1386). «بررسی پردازش واجی در کودکان طبیعی 2 تا 5/3 ساله». مجلۀ نواندیش سبز. س1، ش2، [FA1] 10-1 سعیدمنش، محسن و همکاران (1386). «بررسی مقایسه‌ای خطاهای تولیدی در کودکان کاشت حلزون شده قبل از سه سالگی با کودکان کاشت حلزون شده بعد از چهارسالگی در شهرستان یزد». شنوایی‌شناسی. دورۀ 16، ش1، 65-60. شیرازی، سیما و همکاران (1388). «بررسی فرایندهای واجی در کودکان فارسی‌زبان 2 تا 4 ساله». توانبخشی. دورۀ 10، ش1، 23-17. شمسیان، فرشته و همکاران (1389). «بررسی و مقایسۀ تولید همخوان در گفتار کودکان کاشت حلزون شده». مجلۀ پژوهش در علوم توانبخشی. س6، ش2، 116-108. ظریفیان، طلیعه و همکاران (1392). «نسخۀ فارسی آزمون واجی از مجموعۀ ارزیابی تشخیصی آوایی و واجی و بررسی روایی و پایایی آن در کودکان فارسی‌زبان». شنوایی. دورۀ 23، ش4، 20-10. عاشوری، محمد و همکاران (1392). «مقایسۀ وضوح گفتار کودکان کاشت حلزون شده، دارای سمعک و کودکان با شنوایی هنجار». فصلنامۀ توانبخشی. دوره ۱۴، ش۳، 15-8. فیروزبخت، محسن و همکاران (1386) « بررسی شیوع کم­شنوایی در استان­های کشور». فصلنامه دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، س 5، ش 4، 9-1 Axelson, E., et al. (2007[FA2] ). PhonologicalAcquisition in Children with Cochlear Implants: A PilotStudy. Available from: http://www.eshow2000.com/asha/2007/handouts/1137- 1983Axelson_Emily-090392-Nov06-Time- 112109AM.doc. Baudonck, N, et al. (2010). „A comparison of the consonant production between Dutch children using cochlear implants and children using hearing aids”. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngol, 74(4):416-421. Bernthal, J. E., & N. W. Bankson (1990). Bankson–Berntal Test of phonology. Chicago: The Riverside Publishing Company. Buhler H. C., et al. (2007). “An Analysis of Phonological Process Use in Young Children with Cochlear Implants”. Volta Review. 107 (1): 55-74. Dodd, B, et al. (2003). Phonological development: a normative study of British English-speaking children. Clinical Linguistics & Phonetics. 17(8): 617-643. Ertmer, D. A., & L. Goffman (2011). „Speech production accuracy and variability in young cochlear implant recipients: Comparisons with typically developing age-peers”. Journal of Speech, Language and Hearing Research. 54(1): 177-189. Firouzbakht M., et al. (2008=1386). “Prevalence of neonatal hearing impairment in province capitals”. Journal of school of public health and institute of public health research. 5(4), 1-9 [Persian]. James D. G. H. (2001). “Use of phonological processes in Australian children aged 2 to 7/11 year”. Advances in speech-language pathology. 3(2), 109-127. Karl K., Streicher B., I. Junge, & R. Lang-Roth (2014). "Phonological development in children with cochlear implant(s)". HNO. [FA3] 62(5): 367-73. Law Z. W. Y., & L. K. H. So (2006). “Phonological abilities of hearing-impaired Cantonese-speaking children with cochlear implant or hearing aids”. Journal of Speech, Language and Hearing Research. 49(6): 1342-1353. Leigh, J., et al. (2013). “Communication development in children who receive a cochlear implant by 12 months of age”. Otology & Neurotology: Official Publication Of The American Otological Society, American Neurotology Society [And] European Academy Of Otology And Neurotology. 34(3), 443-450. doi:10.1097/MAO.0b013e3182814d2c Sevince S., et al. (2009). “Articulation skills in Turkish speaking children with cochlear implant”. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology. 73(10): 1430-1433. Spencer L. J., & L. Guo (2013). “Consonant development in pediatric cochlear implant users who were implanted before 30 months of age”. Journal of Deaf Studies & Deaf Education. 18: 93-109. Zanichelli L, & D. Gil (2011). “Percentage of consonants correct (PCC) in children with and without hearing impairment”. Jornal da Sociedade Brasileira de Fonoaudiologia. 23(2): 107-113._||_ جلیله‌وند، ناهید و همکاران (1390). «بررسی فرایندهای واجی کودکان 4 تا 6 سالۀ فارسی‌زبان». زبان و زبان‌شناسی. دورۀ 7، ش13، 60-51. درخشنده، فاطمه (1375). بررسی نظام آوایی کودکان فارسی‌زبان 4 تا 5 سالۀ شهر تهران. پایان‎نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران رضاپور، مرضیه، آذر مهری و سایه طهباز (1386). «بررسی پردازش واجی در کودکان طبیعی 2 تا 5/3 ساله». مجلۀ نواندیش سبز. س1، ش2، [FA1] 10-1 سعیدمنش، محسن و همکاران (1386). «بررسی مقایسه‌ای خطاهای تولیدی در کودکان کاشت حلزون شده قبل از سه سالگی با کودکان کاشت حلزون شده بعد از چهارسالگی در شهرستان یزد». شنوایی‌شناسی. دورۀ 16، ش1، 65-60. شیرازی، سیما و همکاران (1388). «بررسی فرایندهای واجی در کودکان فارسی‌زبان 2 تا 4 ساله». توانبخشی. دورۀ 10، ش1، 23-17. شمسیان، فرشته و همکاران (1389). «بررسی و مقایسۀ تولید همخوان در گفتار کودکان کاشت حلزون شده». مجلۀ پژوهش در علوم توانبخشی. س6، ش2، 116-108. ظریفیان، طلیعه و همکاران (1392). «نسخۀ فارسی آزمون واجی از مجموعۀ ارزیابی تشخیصی آوایی و واجی و بررسی روایی و پایایی آن در کودکان فارسی‌زبان». شنوایی. دورۀ 23، ش4، 20-10. عاشوری، محمد و همکاران (1392). «مقایسۀ وضوح گفتار کودکان کاشت حلزون شده، دارای سمعک و کودکان با شنوایی هنجار». فصلنامۀ توانبخشی. دوره ۱۴، ش۳، 15-8. فیروزبخت، محسن و همکاران (1386) « بررسی شیوع کم­شنوایی در استان­های کشور». فصلنامه دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، س 5، ش 4، 9-1 Axelson, E., et al. (2007[FA2] ). PhonologicalAcquisition in Children with Cochlear Implants: A PilotStudy. Available from: http://www.eshow2000.com/asha/2007/handouts/1137- 1983Axelson_Emily-090392-Nov06-Time- 112109AM.doc. Baudonck, N, et al. (2010). „A comparison of the consonant production between Dutch children using cochlear implants and children using hearing aids”. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngol, 74(4):416-421. Bernthal, J. E., & N. W. Bankson (1990). Bankson–Berntal Test of phonology. Chicago: The Riverside Publishing Company. Buhler H. C., et al. (2007). “An Analysis of Phonological Process Use in Young Children with Cochlear Implants”. Volta Review. 107 (1): 55-74. Dodd, B, et al. (2003). Phonological development: a normative study of British English-speaking children. Clinical Linguistics & Phonetics. 17(8): 617-643. Ertmer, D. A., & L. Goffman (2011). „Speech production accuracy and variability in young cochlear implant recipients: Comparisons with typically developing age-peers”. Journal of Speech, Language and Hearing Research. 54(1): 177-189. Firouzbakht M., et al. (2008=1386). “Prevalence of neonatal hearing impairment in province capitals”. Journal of school of public health and institute of public health research. 5(4), 1-9 [Persian]. James D. G. H. (2001). “Use of phonological processes in Australian children aged 2 to 7/11 year”. Advances in speech-language pathology. 3(2), 109-127. Karl K., Streicher B., I. Junge, & R. Lang-Roth (2014). "Phonological development in children with cochlear implant(s)". HNO. [FA3] 62(5): 367-73. Law Z. W. Y., & L. K. H. So (2006). “Phonological abilities of hearing-impaired Cantonese-speaking children with cochlear implant or hearing aids”. Journal of Speech, Language and Hearing Research. 49(6): 1342-1353. Leigh, J., et al. (2013). “Communication development in children who receive a cochlear implant by 12 months of age”. Otology & Neurotology: Official Publication Of The American Otological Society, American Neurotology Society [And] European Academy Of Otology And Neurotology. 34(3), 443-450. doi:10.1097/MAO.0b013e3182814d2c Sevince S., et al. (2009). “Articulation skills in Turkish speaking children with cochlear implant”. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology. 73(10): 1430-1433. Spencer L. J., & L. Guo (2013). “Consonant development in pediatric cochlear implant users who were implanted before 30 months of age”. Journal of Deaf Studies & Deaf Education. 18: 93-109. Zanichelli L, & D. Gil (2011). “Percentage of consonants correct (PCC) in children with and without hearing impairment”. Jornal da Sociedade Brasileira de Fonoaudiologia. 23(2): 107-113.
انجمن زبان شناسی ایران زبان و زبان‌شناسی 23223847 انجمن زبان شناسی ایران 24 علمی-پژوهشی نقد و بررسی کتاب جامعِ زبان‌شناسی فارسی‏ طبیب‌زاده امید ‏ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی 20 02 2019 14 28 165 177 01 03 2020 01 03 2020 Copyright © 2019, انجمن زبان شناسی ایران. 2019 https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_4614.html

یکی از اقبال‌های بزرگ ما ایرانیان این بوده است که از دیرباز، یعنی از حدود اواسط قرن سوم هجری بدین سو، زبان گفتار و زبان نوشتارمان (شامل زبان دیوانی و زبان علم و زبان ادبیا‌ت) به هم نزدیک بوده است، و این پیوند طی قرن‌ها و مخصوصاً در یک قرن اخیر هرچه بیشتر و مستحکم‌تر شده است. چنین وحدتی میان گونه‌هایِ زبانی فوق، از یک سو زبان فارسی را به‌مرور مبدل به یکی از قوی‌ترین مؤلفه‌های هویت ملی ایرانیان کرده و از سوی دیگر امکان هرچه بیشتر معیارشدن آن را فراهم آورده است. اما گرایش و عادت نویسندگان و محققان ایرانی به ارائۀ تحقیقات خود صرفاً از طریق زبان فارسی، خاصه در یک قرن اخیر، به‌رغم فواید عظیمی که برای ما داشته، سبب شده است تا زبان فارسی و پژوهش‌های دانشمندان ایرانی تا حد زیادی مهجور و منزوی باقی بماند و چنانکه باید در چشم جهانیان ظاهر نشود. روشنفکران ایرانی همواره از خود پرسیده‌اند که چرا ادبیات معاصر امریکای لاتین یا مصر یا ترکیه در دنیا شناخته‌شده‌تر و بسیار مطرح‌تر از ادبیات معاصر فارسی است، درحالی‌که کیفیت هنریِ ادبیات معاصر فارسی دست‌کمی از آثار آن زبان‌ها ندارد؟ شاید یکی از علل این عقب‌ماندگی را باید در همین انزوای زبان فارسی و درنتیجه در مهجورماندنِ فرهنگ ایرانی در میان زبان‌ها و ادبیات جهانی جستجو کرد. نویسندگان و پژوهشگران ما در این یک قرن اخیر عادت به فعالیت در حلقه بستۀ زبان فارسی برای مخاطبان خاص و محدود خود داشته‌اند و کمتر حاضر بوده‌اند تا پا از این دایرۀ بسته فراتر نهند و برای مخاطبان وسیع‌تری سخن بگویند و بنویسند. یکی از راه‌های بیرون‌آمدن از این انزوا و شناساندن خود به جهانیان بی‌گمان این است که زبان‌های غربی و مخصوصاً انگلیسی را به‌خوبی فرا بگیریم و از این طریق به فرهنگ جهانی متصل بشویم و خود را بیشتر به جهانیان معرفی کنیم. این عمل چند فایدۀ دیگر هم دارد، من‌جمله اینکه ما را ناچار می‌سازد تا از حیث سطح دانش و استفاده از روش‌شناسیِ علمی و آشنایی با آخرین تحقیقات نظری در هر حوزه، خود را تا بالاترین سطوح جهانی بالا بکشیم، دیگر و مهم‌تر اینکه باعث می‌شود تا پژوهش‌های ارزش‌مندی را که به زبان فارسی نگاشته شده ‌است و محققان غربی به‌علت ناآشنایی با زبان فارسی از وجود آنها نامطلع بوده‌اند، به ایشان معرفی کنیم و آنها را هرچه بیشتر متوجه اهمیت و قدرت جامعۀ علمی فارسی‌زبان سازیم. غالب نویسندگانِ مقاله‌های این مجموعه ایرانی هستند و این از مهم‌ترین ویژگی‌های آن است زیرا این نویسندگان علاوه بر آشنایی با جدیدترین مباحث علمی و تحقیقات نظری در حوزۀ تخصصی خودشان، با زبان فارسی و مآخذ نگاشته‌شده به این زبان نیز آشنایی کامل داشته و از معرفی و نقد آنها، جز در مواردی، فروگذار نکرده‌‌اند. درواقع، آنچه این کتاب را تا حد زیادی از آثار مشابهِ محققان غربی متمایز و نسبت به آنها برجسته می‌سازد، همین آشناییِ بی‌واسطۀ نویسندگانش با زبان فارسی و با مآخذِ گوناگون و متعددِ نگاشته‌شده به زبان فارسی است. ناگفته نماند که نویسندگان مجموعۀ حاضر غالباً از صاحب‌نظران حوزۀ کار خود هستند، به‌حدی که بسیاری از فصل‌های آن را می‌توان زبدۀ مطالعات مربوط به موضوع هر فصل دانست. در این نوشتار، به‌اختصار به معرفیِ مقاله‌های مجموعۀ حاضر می‌پردازیم و از بعضی اشکالات ویرایشی آن سخن می‌گوییم.

 کتاب جامعِ زبان‌شناسی فارسی به‌اهتمام انوشا صدیقی و پونه شعبانی ‏جدیدی انتشارات دانشگاه آکسفورد‏ دبیرمقدم، محمد (1392). رده‌شناسی زبان‌های ایرانی، ج 1، تهران: سمت. Dabir-Moghaddam, M. (2001). "Word Order Typology of Iranian Languages". The Journal of Humanities, 2: 17-22. Dryer, M. S. (2013). "On the Six-Way Word Order Typology, Again". Studies in Language, 37 (2): 267-301._||_ دبیرمقدم، محمد (1392). رده‌شناسی زبان‌های ایرانی، ج 1، تهران: سمت. Dabir-Moghaddam, M. (2001). "Word Order Typology of Iranian Languages". The Journal of Humanities, 2: 17-22. Dryer, M. S. (2013). "On the Six-Way Word Order Typology, Again". Studies in Language, 37 (2): 267-301.