0 بررسی انواع تاکید در زبان فارسی Different Kinds of Focus in Persian https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_1564.html 0 اصطلاح تاکید [focus] حداقل در دو معنی در مباحث زبانشناسی به کار رفته است: نخست، اشاره به سازه یا عبارتی دارد که از حیث آوایی برجسته تر از سازه های دیگر جمله تلفظ می شود (جکنداف1972، ولدووی 1990، ولدووی و انگدال 1996، روت 1995)، و کاربرد دوم آن به معنای بخشی از جمله است که دارای اطلاع نو می باشد و از آن به عنوان تاکید جمله یاد می شود (جکنداف1972، ولدووی 1990، روت 1995، کیدوای 2000، ایشی هارا 2000، برونتی 2003، کولز 2003). تاکید را می توان در زبان های مختلف با استفاده از ابزار آوایی، صرفی و نحوی نشان داد. برخی زبانها از یکی از این ابزار استفاده می کنند؛ برخی دیگر از همه این ابزار برای بیان تاکید استفاده می کنند (ولدووی و انگدال 1996، زوبی زارتا 1998، کیدوای 2000). در بسیاری اوقات از ترکیبی از ابزارهای نحوی ، صرفی و آوایی برای نشان دادن تاکید استفاده می شود. در این مقاله سعی بر آن است تا نشان دهیم در زبان فارسی انواع تاکید کدامند و چه تفاوتهایی با همدیگر دارند. به این منظور سعی می شود تعریف مشخصی از تاکید ارائه شود و تفاوت آن با مبتدا [topic] ، و زمینه [ground] یا پیش انگاره [presupposition] مشخص شود. همچنین میان تاکید اطلاعی [information focus] جمله که در هر جمله وجود دارد ، دارای اطلاع نو می باشد، می تواند بخشی از جمله یا کل آن را شامل شود، و فقط شامل موضوعهای درونی [internal arguments] و متمم ها می باشد؛ و تاکید تقابلی [contrastive focus] که تاکید نشاندار است، لزوما در هر جمله ای وجود ندارد، علاوه بر داشتن اطلاع نو، معنای تقابل [contrast] یا نوعی برجستگی [prominence] در خود دارد، فقط شامل واژه یا بخشهای کوچکتر از واژه می شود، و می تواند شامل همه موضوعها و ادات [adjunct] نیز باشد؛ تفاوت می گذاریم. 1 Focus, a pragmatic phenomenon, in Persian is in a close relation with prosody, syntax, semantics, and to some extent morphology. Since Persian is a scrambling language (Karimi 1999, 2003), different word orders accompanied by sentence stress, couls signal different foci. At the same time different markers structures, like clefts, are also going hand in hand with prosody to indicate focus of the sentence. Even a focus marker morpheme like KE marks the foci with prosody. This paper briefly introduces two kinds of foci in Persian, Broad Focus and Narrow Focus. These two different types of foci have different prosodic, semantic, syntactic and pragmatic features that are outlined in the paper. 5 19 محمد راسخ مهند Mohammad Rasekh Mahand استادیار دانشگاه بوعلی سینا، همدان Iran mrasekhmahand@yahoo.com Birner,B and Sh.Mahootian .1996. “ Functional constructions in inversion in English and Farsi”, Language Science, Vol 18,pp: 127-136.##Browning, M. and E. Karimi. 1994. “Scrambling to object position in Persian”, in N. Crover H. van Riemsdijk (eds), Studies on Scrambling, Mouton de Gruyter,Pp:61- 100.##Choi, Hye-Won .1996. Optimizing Scrambling in Context: Scrambling and Information tructure. Ph.D. dissertation, Stanford University.##Choi,Hye-Won .1997. “ Information Structure, Phrase structure and their Interface”, In : M. Butt and T.H.King (eds) Proceedings of theLFG97 Conference, CSLI.##Cinque, G. 1993. “ A null theory of phrase and compound stress”, Linguistic Inquiry 24: 239-298.##Cowles, H.W. 2003. Processing information structure: evidence from comprehension and roduction. Ph. D. Dissertation. University of California. San Diego.##Dabir Moghaddam, M. 2001. “ Word order typology of Iranian languages”, The Journal of Humanities, vol. 8, no.2, pp: 17-22.##Dayal,V. 1994. “Binding facts in Hindi and the scrambling phenomenon. In Butt et al (eds) , 237-262.##Dayal, V. 1999. “Bare NPs. Reference to kinds and Incorporation”, Proceedings of SALT LX.##Dayal, V. 2003. “ Bare nominals : non –specific and contrastive reading under scrambling. In Karimi (ed). Word Order and Scrambling. Blackwell.##Ghomeishi,J. 1996. Projection and Inflection: a study of Persian phrase structure. Toronto: University of Toronto dissertation.##Ghomeshi, J. 1997. “ Vp-topics in Persian”, Lingua, 102: 133-167.##Godjevac, S. 2000. Intonation, Word Order, and Focus in Serbo-Croatian, Ph.D. dissertation, Ohio State University.##Hockey ,B.Ann .1998. The interpretation and realization of focus: an experimental Investigation of focus in English and Hungarian. Ph.D. Dissertation, University of Pennsylvania.##Ishihara,S. 2000. “ Stress, Focus and Scrambling in Japanese”, in MIT Working Papers in Linguistics, 39: 142-175.##Karimi,S. 1990. “Obliqueness , specificity and discourse functions: Ra in Persian” Linguistic Analysis,20:139-191.##Karimi,S. 1997. “Complex verbs in Persian”,Lexicology,3,1:274-316.##Karimi,S. 1999. “Is scrambling as strange as we think it is?”, MIT Working Papers in Linguistics 33: 159-190.##Karimi,S. 2001a. ‘Word order and scrambling’, a talk presented in workshop at Persian linguistics, Allame Tabataba’i University.##Karimi, S. .2001b. “Persian complex DPs: how mysterious are they?”, Canadian Journal Of Linguistics, 46(1/2): 63-96.##Karimi, S. 2003. “ Object positions and scrambling in Persian”, in Karimi (ed). Word Order and Scrambling. Blackwell.##Kiss,Katalin Ė. 1998. “ Identificational focus versus information focus”, Language; 74:245-273.##Miyagawa,S. 1997. “ Against optional scrambling”, Linguistic Inquiry,28:1-25.##Nikolaeva, Irina .2001. “ Secondary topic as a relation in information structure”, Linguistics,39-1, 1-49.##Reinhart ,Tanya .1996. “ Interface economy: focus and markedness”, In: The Role of Economy Principle in Linguistic Theory, C.Wilder et al (eds), Berlin: Akademic Verlag.##Reinhart, Tanya and Ad Neeleman .1997. “Scrambling and PF interface”, in W.Cobler and M.Butt (eds) Projection from the Lexicon, CSLI, Stanford.##Sekerina, I. 1997. The syntax and processing of scrambling in Russian. Ph.D. dissertation, The city University of New York.##Szendori, Kriszta .2001. Focus and the Syntax- Phonology Interface, Ph.D. Dissertation, University College London.##Vallduvi, Enric .1990. The Information Component. Ph.D Dissertation. University of Pennsylvania.##Vallduvi, E. and E. Engdahl .1996. “The linguistic realization of information packaging”, Linguistics 34: 459-519.##Vallduvi, E. and M. Vilkuna .1998. “ On rheme and Kontrast”, in Culicover P. and L. McNally (eds), The Limits of Syntax. New York: Academic Press, 79-108.##اسلامی ،محرم و محمود بی‌جن‌خان .1381. " نظام آهنگ زبان فارسی"، مجله زبانشناسی، سال17، شماره 2، صص 36-62 .##اسلامی، محرم .1382. " نحو و واج‌شناسی: یک وجه مشترک"، پژوهشهای زبانشناسی 1 (ویژه جشن‌نامه دکتر علی‌اشرف صادقی)، انتشارات هرمس، تهران. صص 171-176.##دبیرمقدم، محمد .1369. " پیرامون را در زبان فارسی" ، مجله زبانشناسی، سال5،شماره1، صص 2_60.##دبیرمقدم، محمد .1378. زبانشناسی نظری: پیدایش و تکوین دستور زایشی، تهران: سخن.##راسخ‌مهند، محمد .1382. قلب‌نحوی در زبان فارسی، پایان‌نامه دوره دکترای زبانشناسی همگانی، دانشگاه‌علامه‌طباطبایی.##

0 ساختارهای آینده‌نما در زبان‌های انگلیسی‌ و فارسی: یک‌ تحلیل‌ غیر صورت گرا Futurates in Persian and English: An Informal Analysis https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_1575.html 0 این مقاله با هدف بررسی زمان آینده در زبان به طور عام و در زبان های فارسی و انگلیسی به طور خاص نگارش شده ، لذا موضوع اساسی آن این است که مفهوم آیندگی در زبان تا چه حد با واقعیت کاربردی آن مطابق است . مقاله در چهار بخش طراحی شده است . بخش اول ملاحظات نظری مرتبط با موضوع مقاله را مطرح می کند. این بخش خود چهارچوب بخش های دوم و سوم می شود که در آنها به ترتیب پیوستار مفهوم آیندگی در زبانهای انگلیسی و فارسی ارائه شده است . بخش آخر نیز نتیجه گیری را در بر دارد که البته با پیشنهادی برای مطالعات بیشتر پایان می یابد . 1 This article provides an informal semantic analysis for future forms in Persian and English languages. At first, the author goes through the vexed question of whether these languages possess such a thing as future tense. Providing his argumentation, he suggests that Futurity is not an absolute linguistic concept. Then, he compares and contrasts the use of different futurates (different future forms) in English and Persian. Based on the results of this process, he proposes a continuum for futurity in Persian (see 42). In that continuum, it is suggested that xastæn (meaning will) is the default future; that is, it is used only when the general preconditions for other futurates don't exist. Finally, it is concluded that the concept of futurity has been merged in other tenses, especially Simple Present. That is why , it is normally expressed with these tenses. 21 34 رضا صحرائی Reza Sahrayi دانشجوی دوره ی دکتری زبانشناسی همگانی دانشگاه علامه طباطبائی Iran Autstin, J. L. (1982) How To Do things With Words. Oxford: OUP.##Binnick, R. (1991) Time and the Verb: A Guide to Tense and Aspect. Oxford: OUP.##Comrie, B. (1990) Aspect. Cambridge: CUP##Dowty, D. R. (1979) Word Meaning and Montague Grammar: The semanic of verbs. Cambridge: CUP.##Hofmann, T.R. (1993) Realms of Meaning: An Introduction to semantics. Harlow: London##Hornstein, N. (1990) As Time Goes By: Tense and Universal Grammar. MIT.##Kaplan, J.P. (1989) English Grammar: Principles and Facts. NJ: Prentice Hall.##Lewis, M. (1986) The English Verb: an Explanation of Structure and Meaning. London: Macmillan.##Lyons,J.(1977).Semantics.2Vol.Cambridge: Cambridge University Press.##Ney, J.W. (1981) Semantic Structures for the syntax of Complements and Auxiliaries .Harlow: London.##Palmer, F.R. (1986) Mood and Modality. Cambridge: CUP.##Quirk, R. etal (1985) A Comprehensive Grammar of the English Language. Longman: London and New York.##Raymon, N (1985) New English Grammar in Use. Fifth ed. CUP.##Reichenbach, H. (1947) Elements of Symbolic Logic. London: Macmillan.##Robin, T. (11997) Future Forms in English. Linguistic-on line site-Yahoo Internet.##Smith, C.S. (1991) The Parameters of Aspect. Dordrecht: Kluwer منابع فارسی##خانلری، پرویز (1351). دستور زبان فارسی . انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.##قریب، عبدالعظیم و دیگران (1228). دستور زبان پنج استاد. تهران: شرکت سهامی کتب.##صفوی , کورش (1379 ). درآمدی بر معنی شناسی . تهران ، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی . انتشارات حوزه هنری.##مشکوه‌الدینی , مهدی (1373). دستور زبان فارسی بر پایه نظریه گشتاری. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد. ##

0 نظریة نایدا Nida’s Theory https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_1577.html 0 نظریة نایدا که بر اساس زبان‌شناسی گشتاری استوار است ، یکی از پر طرفدارترین نظریه‌های ترجمه در قرن بیستم است . مقالة حاضر به بررسی و نقد مواردی چون تعریف ترجمه، مفهوم معادل ، تحلیل دستوری و گشتار زدایی در این نظریه می‌پردازد و برآن است که این نظریه ، به رغم کاستی هایش ، اهمیت فراوانی در ترجمه‌شناسی دارد ، زیرا هم ابزاری برای تحلیل و طبقه‌بندی مسائل ترجمه‌ای فراهم آورد و هم راهکارهای مؤثری در اختیار مترجمان قرار داد . 1 Nida’s theory of translation which is inspired by TG was one of the most popular translation theories of the 20th centry . The present article discusses and challenges some of the major issues in the theory , such as its definition of translation equivalent, grammatical analysis and back-transformation , and concludes that it is , despite its few deficiencies, of great importance in translation studies , because of having provided not only means of analysing and classifying translation problems , but also practical insights into translating. 35 46 فرزانه فرحزاد Farzaneh Farahzad عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی Iran Bassnett, S. 1980 . Translation Studies. New York. And London : Reutledge.##Bell. R . 1991 . Translation and Translating . London : longman.##Bex, T. 1996 . Varieties in Written English : Texts in Societies and Societies in Text. New York and London : Routledge.##Farahzad , F. 2000 . Interpretation and Maniputation : A post – Structural Approach to Translation ( unpublished Dissertation ) . Allameh Tabataba’i University’ Tehran.##Larson , M. 1984. Meaning –Based Translation. Boston: University Press America Inc.##Mauranen , A. and Pekka kojamaki (eds.) 2004. Translation Universals : Do they Exist? Amsterdam: John Benjamins Publishing Co.##Munday. J. 2004 . Introducing Translation studies. New York and London : Routledge.##Newmark , P. 1988. A Textbooks of Translation . New York: Prentice Hall.##Nida, E . and Charles Taber. 1964 . The theory and Practice of Translation . Leiden : Brill.##

0 تغییر واکه آغازین در واژه های دو هجایی یابیشتر لهجه همدانی The Change of Initial Vowel /a/ to [e] in Words Consisted of two or more Syllables of Hamedani Accent https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_1576.html 0 بررسی و مطالعه واژگان گوناگون در لهجه همدانی نشان می دهد که یکی از ویژگیهای بارز این لهجه، تغییر واکه آغازین/ ‌a / به [e ] در واژه های دو هجایی یا بیشتر می باشد. لذا هدف از تحقیق حاضر بررسی این فرایند واجی و به عبارت دیگر بررسی و شناسایی محیط واجی این فرایند است که طی آن واکه افتاده / ‌a / به [e ] ارتقاء می یابد. روش تحقیق در تهیه مقاله حاضر بصورت میدانی بوده است، بدین ترتیب که ابتدا فهرستی از واژگان بنیادی که در گفتار روزمره گویشوران مکرراً شنیده می شود،تهیه شده و سپس با در نظر گرفتن جامعه ای آماری طریقه تلفظ این واژگان توسط اعضای جامعه ثبت و ضبط گردیده است. بر همین اساس و نیز شم زبانی نگارنده بعنوان یک گویشور بومی، واژگان مورد نظر واج نگاری شده و سپس با همان واژگان در گویش معیار مقایسه شده است. نتیجه حاصله از بررسی و مقایسه این واژگان نشان دهنده این واقعیت است که در واژگان دو هجایی یا بیشتر واکه آغازین/ a/ در محیط بدون تکیه ارتقاء یافته و به [e ] تبدیل شده است. 1 The study of different words in Hamedani accent reveals that one of its salient features is the change of initial /a/ into [e] in words consisted of two syllebles or more having no stress on the first syllable. So, the main goal of this research is the study of this phonological process or in other words the recognition of its phonological enviroment. This article is a field work in which a list of current words was firstly prepared, then their exact pronunciation according to the native speaker’s speech was recorded; also, according to the writer’s intuition as a native speaker, the words were transcribed phonologically and compared with its standard counterparts. The main conclusion resulted from this comparison reveals that in Hamedani accent in words made up of two or more syllables the initial vowel /a/ changes into [e]. 47 57 عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا Aliye Kord-e Za’feranlu Kamboozia عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس Iran akord@modares.ac.ir سحر بهرامی خورشید Sahar Bahrami Khorshid دانشجوی کارشناسی ارشد زبان شناسی همگانی، دانشگاه تربیت مدرس Iran sahbahrami@yahoo.com 1- آرلاتو، آنتونی؛ درآمدی بر زبانشناسی تاریخی؛ ترجمه یحیی مدرسی؛ تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1373.##2- حق شناس، علی محمد؛ آواشناسی (فونتیک)؛ تهران: انتشارات آگاه، چاپ هفتم، 1380.##3- نیل مکنزی، دیوید؛ فرهنگ کوچک زبان پهلوی؛ ترجمه مهشید میرفخرایی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1379.##4- ناتل خانلری، پرویز؛ زبان شناسی و زبان فارسی؛ تهران : انتشارات توس، چاپ ششم 1373.##5- پورریاحی، مسعود ؛ شناسایی گویش های ایران ؛ تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور ،1374 .##6- گروسین، هادی ؛ واژه نامه همدانی ؛ همدان: انتشارات معلم، 1370. ##7- جغرافیای استان همدان؛ وزارت آموزش و پرورش؛ دفتر برنامه ریزی و تألیف کتب درسی، 1377##8- صادقی،علی اشرف؛ نگاهی به گویش نامه های ایرانی (مجموعه ای از نقدها و بررسی ها ) ؛ فرهنگستان زبان و ادب فارسی با همکاری مرکز نشر دانشگاهی، 1379.##9- Kenstowics, Michael; Phonology in Generative Grammar; USA: Blackwell publishers ,1994.##10-Roca , Iggy & Wyn Johnson , A course in phonology, University of Essex, Blackwell publishers,1999.##

0 وند زمان گذشته و گونه های آن در لهجه ها و گویشهای ایرانی The Past Tense Affix and its Variants in Iranian Dialects https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_1578.html 0 نگارنده در مقاله‌ای با عنوان " شناسه سوم شخص مفرد در مصادر فارسی " ( کلبا سی، 1375 ) نظر خود را در مورد وند زمان گذشته چنین بیان کرده که شناسه سوم شخص مفرد احتمالا باعث پیدایش وند زمان گذشته در مصادر و افعال ایرانی شده است. در مقاله اخیر گونه‌های شناسه سوم شخص مفرد در زمان حال و نیز گونه‌های وند زمان گذشته مورد بحث قرار می‌گیرند. 1 The author of this article believes that the third singular personal ending has probably been the cause for the emergence of past tense affix in Iranian infinitives and verbs. This article deals with the varieties of third singular personal ending and past tense affix. 59 74 ایران کلباسی Iran Kalbassi استاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran 1- آموزگار، ژاله و احمد تفضلی (1373)، زبان پهلوی، ادبیات و دستور آن. انتشارات معین.##2- باطنی، محمد رضا (1348)، ساختمان دستوری زبان فارسی. انتشارات امیر کبیر .##3- پناهی سمنانی، محمد احمد (1366)، فرهنگ سمنانی. تهران، چاپخانه تالش.##4- پناهی سمنانی، محمد احمد (1374)، آداب و رسوم مردم سمنان. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##5- ترابی، سید ابوالحسن (1369)، توصیف ساختمان گروه فعلی در بلوچی مکورانی. پایان نامه کارشناسی ارشد، زبان شناسی همگانی، دانشگاه تربیت مدرس (چاپ نشده).##6- ثواقب، جهانبخش (1381)، گویش مردم فامور، ارائه شده در نخستین همایش ملی بنیاد ایران شناسی.##7- جلالی امام، لعیا (80-79)، بررسی گویش املشی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، مرکز تحصیلات تکمیلی، گروه زبان شناسی همگانی (چاپ نشده).##8- خنجی، لطفعلی (1378)، دستور زبان لارستانی بر مبنای گویش خنجی. انتشارات دانشنامه فارس.##9- رضایی باغ بیدی، حسن (1381)، دستور زبان پارتی (پهلوی اشکانی). فرهنگستان زبان و ادب فارسی.##10- رهبر زارع، مژگان (1382)، گویش کرج. پایان نامه کارشناسی ارشد، زبان شناسی همگانی، دانشگاه آزاد اسلامی، مرکز تحصیلات تکمیلی (چاپ نشده).##11- سلامی، عبدالنبی (1381)، فرهنگ گویش دوانی. فرهنگستان زبان و ادب فارسی.##12- سلامی، عبدالنبی (1381)، جدول تطبیقی صرف فعل خوابیدن در صیغه های مختلف، خبرنامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی، س 7، ش 81، ص 8 و 9.##13- سمیعی، احمد (1381)، پیشوندهای فعلی در گویش گیلکی و راههای باز شناسی آنها، مجموعه مقالات نخستین هم اندیشی گویش شناسی ایران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی،ص 299-285.##14- شهیدی، اشرف السادات (80-79)، بررسی دو گونه زبانی حاجی آبادی و سیرجانی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی،مرکز تحصیلات تکمیلی، گروه زبان شناسی همگانی (چاپ نشده).##15- طاهری، عباس (1370)، گویش تاتی تاکستان. پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه زبان شناسی همگانی، دانشگاه علامه طباطبایی (چاپ نشده).##16- فره وشی، بهرام (1358)، فرهنگ فارسی به پهلوی. انتشارات دانشگاه تهران.##17- کلباسی، ایران (1362)، گویش کردی مهاباد. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##18- کلباسی، ایران (1367)، دستگاه فعل در گویش لاری، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، س 21، ش 1، ص 170- 145.##19- کلباسی، ایران (1370)، فارسی اصفهانی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##20- کلباسی، ایران (1371)، تنوع لهجه ها در گویش گیلکی، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، س 25، ش 4، ص 976- 934.##21- کلباسی، ایران (1373)، گویش کلیمیان اصفهان. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##22- کلباسی، ایران (1374)، فارسی ایران و تاجیکستان. دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه.##23- کلباسی، ایران (1375)، شناسه سوم شخص مفرد در مصادر فارسی، مجله فرهنگ (ویژه زبان شناسی) س 9، ش 1، ص 35-27.##24- کلباسی، ایران (1376)، گویش کلاردشت. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##25- کلباسی، ایران (در دست چاپ)، astو est و نقش آنها در زبانها و گویشهای ایرانی.##26- محمدی، محمدرضا (1381)، بررسی فعل در گویش وانشان، سروش پیرمغان (یادنامه جمشید سروشیان)، انتشارات ثریا، تهران، ص 365- 340.##27- نغزگوی کهن، مهرداد (1382)، دستگاه فعل در گویش دشتی، جشن نامه دکتر علی اشرف صادقی، انتشارات هرمس، ص 409 – 381.##28- نیلی پور، رضا و محمدتقی طیب (1364)، توصیف ساختمان دستگاه فعل لهجه واران، مجله زبان شناسی، س 2، ش 1و2، ص 92- 51 و 92-81.##29- یوسفیان، پاکزاد (1371)، گویش بلوچی لاشاری. پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه زبان شناسی همگانی، دانشگاه تهران ( چاپ نشده).##

0 رویکردی زبانشناختی به ترجمه A Linguistic Approach to Translation https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_1579.html 0 زبانشناسی که معمولاً به عنوان علم زبان تعریف می‌شود ، به خاطر مختص بودن زبان به نوع انسان ، با بسیاری از حوزه‌های دیگر مطالعات و علوم انسانی ارتباط نزدیکی دارد. مطالعات ترجمه را با توجه به ماهیت مسایل مورد بحث در آن می‌توان نزدیکترین حوزه به زبانشناسی یا مطالعة علمی زبان دانست . مشترکات زبان و ترجمه آن قدر زیاد و پیوندشان چنان محکم است که در موارد زیادی نمی‌توان آنها را بی‌نیاز از هم دانست . ارتباط بین زبان و ترجمه حقیقی انکار ناپذیر است . آنچه در این مقاله مورد بحث و بررسی قرار گرفته نحوة این ارتباط است . برخی از صاحبنظران بر این عقیده‌اند که هر ترجمه‌ای بطور ضمنی مبتنی بر نظریه‌ای از زبان است و لذا ترجمه در واقع تمرینی در زبانشناسی کاربردی است . اما برخی دیگر عقیده دارند هر نظریه‌ای از زبان مبنی بر نظریه‌ای از ترجمه است . نظریة سومی هم مطرح است و آن اینکه خود زبان در اصل ترجمه‌ای از تصورات و مفاهیم ذهنی انسان است و بنابراین انسان در زندگی روزمرة خود بطور همزمان با هر دو مقولة زبان و ترجمه سروکار دارد. 1 Linguistics, commonly defined as the science of language, has close connections with many other fields of study and human sciences due to the uniqueness of language to the human species. The field of translation studies, with regard to the nature of its issues, can be considered as the closest field to linguistics, the scientific study of language. The common issues of language and translation are so many and their interconnection is so firm that in many cases they cannot be regarded as independent of one another. The relation between language and translation is an undeniable fact. What is discussed in this article is the nature of this relation. Some scholars believe that any translation is based implicitly on a theory of language, and as such, translation is, in fact, an exercise in applied linguistics. Some others maintain that any theory of language is based on a theory of translation. A third view is also suggested saying that language is essentially a translation of man’s mental concepts. Based on this view man practices language and translation simutaneously in his daily life. 75 90 سالار منافی اناری Salar Manafi Anari دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی Iran Abdul-Raof , H. , Qur’an Translation: Discourse, Texture and Exegesis, Great Britain, Curzon Press, 2001.##Baker, M., In Other Words, London, Routledge, 1992.##Bassnet, S., Translation Studies, London, Routledge, 1980/1991.##Catford, J.C.A Linguistic Theory of Translation , London, Oxford University Press, 1965.##Falk, Julia S., Linguistics and Language: A Survey of Basic Concepts and Implications , New York, John Wiley and Sons, 1973.##Fawcett, P., “Linguistic Approaches”, Cited in Encyclopedia of Translation Studies, Edited by Mona Baker, London, Routledge, 1998.##Gutt, E-A., Translation and Relevance: Cognition and Context, Oxford, Blackwell Publishers, 1993.##Hatim, B. and I. Mason, Discourse and the Translator, London and New York , Longman, 1993.##Jakobson, R. “On Linguistic Aspects of Translation”, in Theories of Translation, Edited by R.Schuttle and J. Biguenet, The University of Chicago, 1992.##Malone, J.L.,The Science of Linguistics in the Art of Translation, State University of New York Press, 1988.##Munday,J. Introducing Translation Studies: Theories and Applications, London and New York, Routledge, 2000.##Newmark, P., Approaches to Translation, Oxford, Pergamon Press, 1982.## ,A Textbook of Translation , Prentice Hall, 1988.##Nida, E.A., Toward a Science of Translating , Leiden: E.J.Brill, 1964.##Nida, E.A.and C.R.Taber, The Theory and Practice of Translation, Leiden: E.J.Brill, 1969.##Reiss, K., Translation Criticism – The Potentials and Limitations, Translated into English by Erroll F.Rhodes, Manchester , St. Jerome, 2000.##Schogt, H. “Semantic Theory and Translation Theory” , Cited in Theories of Translation, Edited by R. Schuttle and J. Biguenet, Chicago , 1992.##Snell-Hornby, M., Translation Studies: An Integrated Approach, Philadelphia, John Benjamins Publishing Company, 1988.##

0 ساخت سببی زبان فارسی بر اساس طرح پوسته فعلی A VP-shell Analysis of Persian Causative Verbs https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_1580.html 0 از زمانیکه لارسن ( 1988 ) استدلال کرد که گروه فعلی از دو پوسته ( لایه ) یکی با هسته فعل سبک و دیگری با هسته فعل واژگانی تشکیل شده است ، زبانشناسان کو شیده اند تا بر این اساس ساخت های متعددی را در زبان های مختلف تجزیه و تحلیل کنند و نقایص و اشکلات احتمالی آن را بررسی نمایند و در تکامل آن تعدیل هایی بوجود آورند . ساخت سببی فارسی با توجه به گوناگونی و تنوع ساختار نحوی آن می تواند در این راستا مورد توجه واقع شود . داده های این مقاله نشان می دهد که ساختار درونی ساخت های سببی فارسی تا حدودبسیار زیادی با طرح لارسن سازگار است . ساخت های سببی زبان فارسی به درستی نشان می دهند که گروه فعلی از دو فرافکن فعلی فعل سبک و فعل واژگانی تشکیل شده است . فعل سبکی که بعنوان هسته پوسته فعلی بالائی قرار می گیرد به دو صورت بدون نمود آوائی و با نمود آوایی به صورت ؛ ’’کردن‘‘ٍ ٍٍ و یا پسوند ’’: ان‘‘ : در ساخت سببی فارسی تظاهر می یابد. همچنین در این مقاله استدلال شده است که در برخی موارد فعل سبک سببی در همنشینی با فعل های متفاوت از خودرفتار متفاوت بروز می دهد بر این اساس بنظر می رسد که نظریه هایی صرفا صوری که ملاحظات معنایی را نادیده می انگارند نمی توانند به نحوی مطلوب به تحلیل ساخت های زبان بپردازند . همچنین این پژوهش نشان می دهد که حداقل در یک مورد ملاحظات نقشی نقش معنا داری را در تحلیل ساختار نحوی ایفا می کنند . شاید بتوان از آن به عنوان شاهدی در جهت تعامل نقش و ساختار نحوی که نقش گرایان بر آن تاکید می ورزند استفاده کرد. 1 Since Larson (1988) argued that VP is of two shells (layers) , higher with a light verb and the lower is with a lexical verb as its head, linguists have tried to investigate structures by which the claim can be evaluated. Persian causative constructions ( PCS ) with its various syntactic forms can be helpful in this respect. This study argues that PCS is clearly formed of a light verb maximal projection ( vP) and a verb phrase projection ( VP).It is argued that the light verbs which stand as the head of vP is Ǿ , KARDAN, and the affix “ – AN”.It is also argued that in some cases PCS shows some lexical changes in verbal constructions. So it seems that considering lexical properties in structural analyses can provide a better description . The data of the study shows that at least one piece of evidence support the interface of function and form as functionalist believe. 91 113 مهرزاد منصوری Mehrzad Mansouri عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام و دانشجوی دکتری دانشگاه علامه طباطبایی Iran mans1252000@yahoo.com Anagnostopolou.E, (2000) “ Two Classes of Double Object Verbs : The Role of Zero Morphology.23nd GLOW Workshop on Zero Morphology##Beck,s & J, kyle (2002) Double Object Again##Braeuer,H (2000) “ 4 Proposals for German Clause Structure” Working Papers##Buring,D , & K, Hartman (1997) “ Doing the Right Thing . Linguistics Review , 14 ., 1-42##Chomsky , N. (1965) Aspects of the Theory of Syntax , The MIT press##Chomsky , N. ( 1995) The Minimalist Program . Cambridge MA;MIT press##Dabir-moghaddam,m.(1979) Causative Constructions in Persian. Unpublished Paper . Department of linguistics of linguistics , University of Illinois, Urbana##Dabir-moghaddam(1982) Syntax and Semantics of Causative constructions in Persian . Unpublished Ph.D .Dissertation , University of Illinois##Francis, E (2003) “ Form-function in Congruity and Architecture of grammar , Standford University##Harly , H. (1995a) Subjects , Events and Licensing , Ph.D Dissertation Cambridge MA, MIT##Harly,H.(1995b)" If you have ,You can give" In Proceedings of WCCFL 15 , CS, L3.stanford##Harly, H (2002) "Possession and The Double Object Constructions" University of Arizona##Hale , K and S.G. Keyser, (1991) “ On the Syntax of Argument Structure” Lexicon Project Working Papers MIT , Center for Cognitive Science Cambridge##Jackendoff , R (1990) “ On Larson’s Analysis of the Double Object Construction,” Linguistic Inquiry 21, 427-456##Karimi-Doostan.Gh, (1997) Light Verb Constructions in Persian Ph.d Dissertation,Essex University , England##Karimi-Doostan, Gh.(2001) Complex Predicates in Persian , In Structural aAspects of Complex Verbs Edited by Nicole Dehe and Anja Wanner 277-297 . Frankfort:Peterlang##Karimi-Doostan,Gh.(2003)" Argument Structures of Light verbs " In Argument Structure Conferense Dehli January 5-8##Karimi-Doostan,Gh (2004)" Light Verbs And Structural Case " accepted to be published in Lingua##Keenan,E.and Comrie(1977)"Noun Phrase Accessibility and Universal Grammar ." Linguistic Inquiry 8:63-100##Lakeof , G.1970 Irregularity in Syntax. Holt ,Inc.##Lazinger. C .(2002) generative Grammar in Geneva 3.67-105##Larson .r (1988)" On the Double Object Construction" Linguistic Inquiry 19 : 335-91##Larson,R (1990)"Double Object Revisited:Reply to Jackendoff" Linguistic Inquiry 21:589-632##Moyne, J.(1970)The Structure of Verbal Constructions in Persian Unpublished Disertaion.Harvard##Moyne, J.(1971) "Reflexive and Emphatic " .Language 47 (1), 141-163##Moyne , J & G, Carden (1974) "Subject Reduplication in Persian" Linguistic Inquiry 5: 205-249##Pesetsky, D (1995) Zero Syntax: Experiencers and Cascades Cambridge, M A, The MIT Press##Radford,A.(1977a) Syntactic Approach and the Structure of English, Cambridge University Press##Radford.A.(1997b)Syntax a minimalist Introduction, Cambridge University Press##Radford,A(2000)" NP-Shell" Essex Research Reports in Linguistics,Voll 33,2-20##Radford,A.(2004). Minimalist syntax:Exploring The Structure of English .Cambridge University Press :Cambridge##Wu,J (1979) Syntax and Semantics of Quantifiers in Chinese .Ph.DDissertation :University of Maryland at College park##آهنگر, عباسعلی(1381) .’’بند متمم فعل در زبان فارسی‘‘ مجله زبان شناسی, ش 34. صص1-45##دبیرمقدم, محمد(1367).’’ساختهای سببی در زبان فارسی‘‘مجله زبان شناسی, ش 11صص13- 76##زرسنج, محمد رضا(1362). دستور ونگارش فارسی.موسسه خدمات فرهنگی تهران.##شریعت , محمد جواد(1376).دستور ساده زبان فارسی, انتشارات اساطیر: تهران.##قریب,عبدالعظیم و دیگران(1370),دستورزبان فارسی ,چاپ نهم ,سازمان انتشارات اشرافی : تهران.##مشکوه الدینی, مهدی (1370الف)، دستور زبان فارسی : بر پایه نظریه گشتاری , انتشارات دانشگاه## فردوسی :مشهد.##مشکوه الدینی ,مهدی (1370 ب)’’ برخی ملاحظات معنایی در دستور زبان زایا‘‘ مجله زبان شناسی. ش 15 و 16 صص42-47. ##

0 اهمیت یافته های لهجه شناسی در مطالعات تاریخی Significance of Dialect Studies in Historical Linguistics https://lsi-linguistics.ihcs.ac.ir/article_1581.html 0 در این مقاله ابتدا به تعریف و توصیف لهجه شناسی به عنوان رشته ای مستقل با اهداف و روش های خاص خود میپردازیم. سپس به طور اجمالی زبانشناسی تاریخی ، اهداف کلی و روشهای رایج در آن را توضیح می دهیم. این توضیحات به ما در شناخت خاستگاه لهجه شناسی کمک خواهد کرد. آنگاه تاریخچه توجه ایرانیان به گوناگونی های لهجه ای را مرور می کنیم و سرانجام به دو نمونه عینی از کاربرد لهجه شناسی در زبانشناسی تاریخی اشاره می نماییم. در این گزارش بیشتر از منظر مطالعات تاریخی به کاربرد های لهجه شناسی توجه می کنیم و سعی ما در این است که با به دستدادن شواهد و مثال های عینی از فارسی و لهجه های ایرانی اهمیت لهجه شناسی را در مطالعات تاریخی باز نماییم. 1 This article examines the relation of dialectology as a discipline in its own right with historical linguistics. There are however some brief remarks on the relation of the former with other branches of linguistic studies, like those of socio-linguistics, and typology. In order to trace the connection and interrelation of historical linguistics and dialectology and their probable influences on each other, efforts are made to provide the reader with some information on the origin of dialectology and its emergence as a separate discipline. In this context a comparison is made as to the aims and methods used in both disciplines. In almost all discussions, examples are cited from Persian and other Iranian languages. Some evidences are also given to illustrate the earliest interests of Iranians in different dialects. This takes us back to as early as 12th century. In the remaining part of the article two instances of the practical uses of dialectology in diachronic studies of Persian language are exemplified. 115 127 مهرداد نغزگوی کهن Mehrdad Naghzguy Kohan استادیار دانشگاه بوعلی Iran آذرنوش، آذرتاش، 1375. تاریخ ترجمه از عربی به فارسی، از آغاز تا عصر صفوی، 1. ترجمه های قرآنی، انتشارات سروش.##آموزگار، ژ، و تفضلی،ا، 1373. زبان پهلوی ادبیات و دستور آن، تهران، انتشارات معین.##ارانسکی، یوسیف م. ،1378. زبان های ایرانی، ترجمه دکتر علی اشرف صادقی، تهران، انتشارات سخن.##اسرار التوحید فی‌ مقامات‌ الشیخ‌ ابی‌سعید،1366. مولف‌: محمد بن‌ منور بن‌ ابی‌ سعد بن‌ ابی‌ طاهر بی‌ ابی‌ سعید میهنی‌،مقدمه‌، تصحیح‌ و تعلیقات‌: دکتر محمد رضا شفیعی‌ کدکنی‌، بخش‌ اول‌، چاپ‌ اول‌.##اسکندر نامه‌، روایت‌ فارسی‌ کالیستنس‌ دروغین‌،،1346. به‌ کوشش‌ ایرج‌ افشار، تهران ، بنگاه‌ ترجمه‌ و نشر کتاب‌.##المعجم‌ فی‌ معاییر اشعار العجم‌، مولف‌: شمس‌ الدین‌ محمد بن‌ قیس‌ الرّازی‌ ،‌ تصحیح‌ علامه‌ محمد بن‌ عبدالوهّاب‌ قزوینی‌ با مقابله‌ با شش‌ نسخه‌ خطی‌ قدیمی‌ و تصحیح‌ مدرس‌ رضوی‌، کتابفروشی‌ تهران.##بلومفیلد، لئونارد، 1379. زبان، ترجمه علی محمد حق شناس، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.##بهار، محمد تقی، 1375. سبک شناسی، سه جلد، چاپ هشتم، تهران ، موسسه انتشارات امیر کبیر.## ترجمه‌ قرآن‌ نسخه‌ مورخ‌ 556 ،1364. به‌ کوشش‌ دکتر محمد جعفر یا حقی‌، موسسه‌ فرهنگی‌ شهید محمد رواقی‌،چاپ‌ نخست.##تاریخ‌ طبرستان‌، 1320. مولف‌: بهاء الدین‌ محمد بن‌ حسن‌ بن‌ اسفندیار کاتب‌، تصحیح‌ عباس‌ اقبال‌ به‌ اهتمام‌ محمد رمضانی‌.##تفسیر شنقشی. گزاره ای از بخشی از قرآن کریم، 1355. به اهتمام و تصحیح محمد جعفر یاحقی، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.##تفسیر نسفی،1362. ترجمه‌ ای‌ کهن‌ به‌ فارسی‌ موزون‌ و مسجع‌ به‌ ضمیمه‌ آیات، مولف‌ : امام‌ ابوحفص‌ نجم‌ الدین‌ عمر بن‌ محمد نسفی‌ (462-538) ، به‌ تصحیح‌ دکتر عزیزالله‌ جوینی‌، نسخة‌ محفوظ‌ در کتابخانه‌ آستان‌ قدس‌ رضوی‌ ، مجله‌ اول‌ و دوم.‌##جمالزاده، 1341. فرهنگ لغات عامیانه، تصحیح دکتر محجوب، انتشارات فرهنگ ایران زمین.##جهان‌ نامه‌،‌ 1342 . مولف‌: محمد بن‌ نجیب‌ بکران‌ خراسانی‌، به‌ کوشش‌ محمد امین‌ ریاحی، تهران ‌، انتشارات‌ کتابخانه‌ ابن‌ سینا.##خانلری، پرویز، 1374. تاریخ زبان فارسی، 3 جلد، چاپ پنجم، تهران، نشر سیمرغ.##دارابنامة‌ طرسوسی‌،1356. مولف‌: ابوطاهر محمد بن‌ حسن‌ بن‌ علی‌ بن‌ موسی‌ الطرسوسی‌(قرن‌ ششم‌ هجری‌) ، جلد اول‌، به‌ کوشش‌ ذبیح‌ الله‌ صفا، بنگاه‌ ترجمه‌ و نشر کتاب‌، چاپ‌ دوم‌.##دبیر سیاقی، محمد، 1368. فرهنگ های فارسی، انتشارات اسپرک.##دستور دبیری‌،1375. مولف‌: محمد بن‌ عبدالخالق‌ میهنی‌، به‌ تصحیح‌ سید علی‌ رضوی‌ بهابادی‌، انتشارات‌ بهاباد یزد.##راحة‌ الصدور و آیة‌ السرور ،1333. مولف‌: محمد بن‌ علی‌ بن‌ سلیمان‌ الراوندی‌، بسعی‌ و تصحیح‌ محمد اقبال‌ ، بانضمام‌ حواشی‌ و فهارس‌ با تصحیحات‌ لازم‌ توسط‌ مجتبی‌ مینوی‌، تهران‌ موسسه‌ مطبوعاتی‌ امیر کبیر.##روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن مشهور به تفسیر ابوالفتوح رازی، 1369، مولف ابولفتوح رازی، به تصحیح محمد جعفر یا حقی، محمد مهدی ناصح، بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی.##سلامی، عبدالنبی، 1367. "ساخت فعل در گویش دوانی"، مجله زبانشناسی، شماره 10.##سمک‌ عیار،1347. مولف‌: فرامرز بن‌ خداداد بن‌ عبداللّه‌ الکاتب‌ الأرجانی‌، با مقدمه‌ و تصحیح‌ دکتر پرویز ناتل‌ خانلری‌، انتشارات‌ بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، چاپ‌ سوم‌.##سوره مائده از قران کوفی، با ترجمه استوار فارسی،1350. مقدمه از دکتر رجائی، چاپ عکسی، آستان قدس.##صادقی، علی اشرف، 1350. " خصوصیات زبانی قران پاک"، مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تهران.##صادقی، علی اشرف،1357 . تکوین زبان فارسی، دانشگاه آزاد ایران.##عباسی، مهدی ، 1372 . "توصیف دستگاه فعل در گویش خوری"، مجله زبان شناسی شماره 20.##فرُّخنامه‌،1346. مولف‌: ابوبکر مطهر جمالی‌ یزدی‌، به‌ کوشش‌ ایرج‌ افشار، موسسه‌ چاپ‌ و انتشارات‌ امیرکبیر.##کتاب‌ النقض‌، معروف‌ به‌ بعض‌ مثالب‌ النّواصب‌ فی‌ نقض‌ بعض‌ فضایح‌ الرّوافص‌، مولف‌: نصیر الدین‌ ابی‌ الرشید عبدالجلیل‌ ابن‌ ابی‌الحسین‌ بن‌ ابی‌ الفضل‌ القزوینی‌ الرّازی‌ ،با مقدمه‌ و تعلیق‌ و مقابله‌ و تصحیح‌: سید جمال‌ الدین‌ حسینی‌ ارموی‌معروف‌ به‌ بمحدّث‌ ،‌ چاپخانة‌ سپهر.##کشف‌ الاسرار وعُدّة‌ الابرار(معروف‌ بتفسیر خواجه‌ عبدالله‌ انصاری)‌،1331، مولف‌: ابوالفضل‌ رشید الدین‌ میبدی‌، تصحیح‌ علی‌ اصغر حکمت‌، تهران،‌ مطبعة‌ مجلس‌.##لغت فرس، 1336. منسوب به اسدی طوسی، به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران، انتشارات کتابخانه طهوری.##مخارج الحروف، 1348. تصنیف شیخ الرئیس ابو علی ابن سینا، با مقابله و تصحیح و ترجمه از دکتر پرویز ناتل خانلری، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.##مرصاد العباد،1352. مولف‌: نجم‌ رازی‌، به‌ اهتمام‌ محمد امین‌ ریاحی‌، بنگاه‌ ترجمه‌ و نشر کتاب‌ تهران‌.##معیار الاشعار،1370. افست‌ طبع‌ِ معروف‌ مرحوم‌ نجم‌ الدوله‌، در کتاب‌: شعر و شاعری‌ در آثار خواجه‌ نصیرالدین‌ طوسی‌، به‌ انضمام‌ مجموعة‌ اشعار فارسی‌ خواجه‌ نصیر، مصحح‌ معظمه‌ اقبالی‌ (اعظم‌) ، وزارت‌ فرهنگ‌ و ارشاد اسلامی‌ چاپ‌ اول‌.##نغزگوی کهن، مهرداد، 1373. " توصیف ساختمان فعل در گویش تالشی"، مجله زبانشناسی، شماره 21.## نغزگوی کهن، مهرداد، 1378. بررسی زبانشناختی متون منثور قرن های ششم و هفتم هجری، پایان نامه دکتری، دانشکده ادبیات دانشگاه تهران.## نغزگوی کهن، مهرداد، 1382." دستگاه فعل در گویش دشتی با نگاهی به فارسی میانه، جدید، و نو"، جشن نامه دکتر علی اشرف صادقی ، انتشارات هرمس.##نیلی پور، ر.، و طیب، م. ت.، 1364."توصیف ساختمانی دستگاه فعل لهجه واران"، مجله زبانشناسی، شماره 3.##Bodrogligeti, A., 1971, The Persian Vocabulary of the Codex Cumanicus, Budapest.##Chambers, J.K. & Trudgill, P., 1998, Dialectology, Second Edition, Cambridge University Press.##Crystal, David, 1992, A Dictionary of Linguistics and Phonetics, Third Edition, Blackwell.##Harris, A.C. & Campbell, L, 1995, Historical Syntax in Cross-linguistic perspective, Cambridge University Press.##Henning, W. B, 1933, “Das Verbum des Mittelpersischen der Turfanfragmente”, Zeitschrift fuer Indologie und Iranistik, IX, pp. 158-253.##Hock, H. H., 1988, Principles of Historical Linguistics, Mouton de Gruyter.##Horn, Paul, 1895-1901,"Neupersische Schriftsprache" Grundriss der Iranischen philology, I 2,pp.1- 200.##Pisowicz, A., 1985, Origins of the New and Middle Persian Phonological Systems, Krakow, Nakladem Uniwersytetu Jagiellonskiego.##Schmitt, Ruediger, 2000, Die iranischen Sprachen in Geschichte und Gegenwart, Reichert Verlag, Wiesbaden.##Seiler, Guido:2003,”On three types of Dialect Variation, and their implication for Linguistic Theory, Evidence from verb Clusters in Swiss German Dialects”, Dialectology Meets Typology, Ed. Kortmann, Bernd. Berlin Mouton de Gruyter.##Smith, Jeremy, 1996, An Historical Study of English, Routledge.##